Ένας νέος κανονισμός που προστατεύει τον τομέα χάλυβα της ΕΕ από τις επιζήμιες επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας αρχίζει να εφαρμόζεται την 1η Ιουλίου 2026. Αυτό αποτελεί ένα ζωτικής σημασίας βήμα προς τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας μιας στρατηγικά κρίσιμης ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο αυτών των νέων κανόνων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα τον εκτελεστικό κανονισμό που καθορίζει την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων στους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ. Το νέο σύστημα — το οποίο περιλαμβάνει μειωμένες συνολικές δασμολογικές ποσοστώσεις και υψηλότερο δασμό εκτός ποσόστωσης — αποσκοπεί στην προστασία της βιομηχανίας χάλυβα της ΕΕ μετά τη λήξη του μέτρου διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα.
Η κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων βασίζεται σε ένα σύνολο σαφώς καθορισμένων κριτηρίων στον νέο κανονισμό της ΕΕ για τον χάλυβα. Εξασφαλίζει προβλέψιμο επίπεδο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ για προμηθευτές από τρίτες χώρες μέσω μιας δίκαιης και αντικειμενικής μεθοδολογίας, διασφαλίζοντας επίσης τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού για τους μεταγενέστερους χρήστες της ΕΕ.
Ο εκτελεστικός κανονισμός επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τον αντίκτυπο του κανονισμού της ΕΕ για τον χάλυβα στους εταίρους της στο πλαίσιο Συμφωνιών Ελεύθερων Συναλλαγών (FTA), χωρίς να υπονομεύεται η αποτελεσματικότητα του μέτρου — το 80% των εισαγωγών χάλυβα της ΕΕ προέρχεται από εταίρους FTA.
Το ήμισυ της ετήσιας ποσόστωσης εισαγωγών της ΕΕ — η οποία καθορίζεται σε 18,3 εκατομμύρια τόνους από τον κανονισμό για τον χάλυβα — έχει δεσμευθεί αποκλειστικά για προτιμησιακούς εμπορικούς εταίρους (FTA), ενώ το υπόλοιπο ήμισυ είναι διαθέσιμο σε όλους τους εμπορικούς εταίρους χωρίς διακρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των εταίρων FTA.
Οι εταίροι FTA της ΕΕ θα διατηρήσουν, επομένως, σημαντικά υψηλότερο μερίδιο πρόσβασης στην αγορά της ΕΕ από τη μέση μείωση κατά 47% που προβλέπεται από τον κανονισμό για τον χάλυβα.
Η ΕΕ αντιμετώπισε τις ανησυχίες των εμπορικών της εταίρων μέσω εποικοδομητικών συζητήσεων στον ΠΟΕ, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του άρθρου XXVIII της GATT, με σημαντικό αριθμό εταίρων να συμφωνούν προσωρινά στις ποσοστώσεις που τους έχουν κατανεμηθεί ως αποτέλεσμα.
Επόμενα βήματα
Δεδομένης της ανάγκης κατανομής των ποσοστώσεων από την 1η Ιουλίου, ο κανονισμός για τον χάλυβα προβλέπει τη χρήση της διαδικασίας επείγοντος. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να ψηφίσουν εντός 14 ημερών μετά την έγκριση του εκτελεστικού κανονισμού από το Σώμα των Επιτρόπων και ότι ο εκτελεστικός κανονισμός θα ισχύει για μέγιστο διάστημα 6 μηνών.
Στη συνέχεια, ο εκτελεστικός κανονισμός θα υποβληθεί εκ νέου στην αρμόδια επιτροπή των κρατών μελών, στο πλαίσιο της κανονικής διαδικασίας επιτροπολογίας, πριν από το τέλος του 2026.
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τους εμπορικούς εταίρους στον ΠΟΕ, στο πλαίσιο των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων του άρθρου XXVII της GATT.
Ιστορικό
Ο πρόσφατα εγκριθείς κανονισμός για τον χάλυβα αποτελεί μέρος της απάντησης της ΕΕ στη συνεχιζόμενη παγκόσμια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα στον τομέα του χάλυβα, η οποία παραμένει σοβαρό παγκόσμιο πρόβλημα και συνεχίζει να στρεβλώνει τις διεθνείς αγορές.
Το μέτρο καθορίζει αδασμολόγητες ποσοστώσεις στα 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, εισάγοντας δασμό εκτός ποσόστωσης ύψους 50% για 26 κατηγορίες προϊόντων χάλυβα που εισάγονται στην ΕΕ. Εισάγει επίσης απαίτηση ιχνηλασιμότητας για τη βελτίωση της διαφάνειας της αλυσίδας εφοδιασμού χάλυβα της ΕΕ. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το πού πραγματοποιείται το στάδιο «τήξης και χύτευσης» της παραγωγής του εισαγόμενου χάλυβα.
Ως εκ τούτου, το μέτρο αποκαθιστά τον θεμιτό ανταγωνισμό σε μια αγορά που επηρεάζεται από στρεβλώσεις συνδεόμενες με την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, προστατεύοντας θέσεις εργασίας στην παραγωγή χάλυβα της ΕΕ και παρέχοντας στους ευρωπαίους παραγωγούς χάλυβα τον αναγκαίο οικονομικό χώρο ανάσας ώστε να επενδύσουν σε καθαρότερη και πιο καινοτόμο παραγωγή χάλυβα στην ΕΕ. Εξισορροπεί διαφορετικά συμφέροντα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των παραγωγών χάλυβα της ΕΕ, των χρηστών χάλυβα, των εισαγωγέων και των διεθνών υποχρεώσεων της Ένωσης.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, προσδιόρισε τη βιομηχανία χάλυβα της ΕΕ ως βασικό κινητήριο μοχλό της ευρωπαϊκής ευημερίας. Η Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας για την ΕΕ, η οποία εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2025, προσδιόρισε τον χάλυβα και τα μέταλλα ως βασικό τομέα δράσης, ενώ το Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025, περιέγραψε ένα εμπορικό μέτρο για την αντικατάσταση του μέτρου διασφάλισης για τον χάλυβα. Η Επιτροπή εισήγαγε για πρώτη φορά το τελευταίο αυτό μέτρο στις εισαγωγές ορισμένων προϊόντων χάλυβα τον Ιούλιο του 2018, προκειμένου να αποτραπεί οικονομική ζημία στους παραγωγούς χάλυβα της ΕΕ από την εκτροπή του εμπορίου και την αύξηση των εισαγωγών.
Πηγή άρθρου: ec.europa.eu
