Ομιλία του Προέδρου António Costa κατά την επίσημη έναρξη της πολωνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω, αγαπητέ Ντόναλντ (Τουσκ), για την πρόσκληση να μιλήσω εδώ σήμερα. Είναι μεγάλη τιμή για μένα να βρίσκομαι στη Βαρσοβία στην έναρξη της πολωνικής Προεδρίας.
Το κοινό μας όραμα για την Ευρώπη βασίζεται στις ίδιες αξίες, στις ίδιες αρχές, στον ίδιο στρατηγικό σκοπό: να ενισχύσουμε την ενότητα των κρατών μελών, την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών θεσμών και την ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών.
Αυτή ήταν και η πορεία της Πολωνίας από τότε που εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πριν από είκοσι χρόνια. Μια πραγματική πηγή δυναμισμού. Ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής άμυνας. Ένας κρίσιμος πυλώνας της ενιαίας αγοράς. Και μια καινοτόμος και ανθηρή οικονομία.
Η Πολωνία είναι σίγουρα μια από τις μεγαλύτερες ιστορίες επιτυχίας της διεύρυνσης και η καλύτερη γεωστρατηγική επένδυση που έκανε η Ευρώπη για να εγγυηθεί την ελευθερία και τη δημοκρατία μετά από μακρές περιόδους ολοκληρωτισμού.
Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι η πολωνική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αποδείξει, για άλλη μια φορά, ότι ο πατριωτισμός και η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι αλληλένδετες και ότι οι εκ περιτροπής προεδρίες διατηρούν τον ρόλο των κρατών μελών ως κινητήριες δυνάμεις της στρατηγικής ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή για την πολωνική ηγεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι η ζωντάνια της πολωνικής δημοκρατίας και η αίσθηση της εθνικής της ταυτότητας καθιστούν την Ευρωπαϊκή Ένωση ισχυρότερη και επειδή η Πολωνία αποτελεί πηγή ανθεκτικότητας σε μια εποχή που ο αυταρχισμός και ο λαϊκισμός απειλούν τις αξίες μας.
Ο Πολωνικός λαός αποτέλεσε έμπνευση και δύναμη αντίστασης σε μια εποχή που η ξένη παρέμβαση απειλεί τη δημοκρατική μας ακεραιότητα. Η Πολωνία ήταν στην πρώτη γραμμή των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, τις οποίες πρέπει να αναπτύξουμε για να προστατεύσουμε τις χώρες μας, τις κοινωνίες μας, τις αξίες μας.
Το 2025, όταν γιορτάζουμε την 45η επέτειο από την ίδρυση της Solidarnosc, πρέπει να θυμόμαστε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πάνω απ’ όλα μια ένωση χωρών, λαών και αξιών.
Το σύνθημα της Πολωνικής Προεδρίας είναι: Ασφάλεια, Ευρώπη! Η Ένωσή μας γεννήθηκε ως ένα σχέδιο ειρήνης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πρέπει να ενισχύσουμε και πάλι την ασφάλειά μας για να διασφαλίσουμε την ειρήνη στην Ευρώπη.
Ως εκ τούτου, η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει κορυφαία προτεραιότητά μας. Φέτος πρέπει να συνεχίσουμε να στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας – όσο χρειάζεται, για όσο χρόνο χρειαστεί, για να κερδίσουμε μια συνολική, δίκαιη και διαρκή ειρήνη. Το διεθνές δίκαιο πρέπει να επικρατήσει, για την ελευθερία του ουκρανικού λαού και για την κοινή μας ασφάλεια.
Γι’ αυτό, πρέπει να συνεχίσουμε να θεωρούμε την άμυνα ως στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με το να γίνουμε ισχυρότεροι, πιο αποτελεσματικοί, πιο ανθεκτικοί και ναι, πιο αυτόνομοι. Επενδύοντας περισσότερο και καλύτερα μαζί, με δημιουργικότητα και πραγματισμό, για να βρούμε νέες λύσεις. Εργαζόμενοι πάντα για μια ισχυρή διατλαντική εταιρική σχέση και συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Γι’ αυτό το λόγο ζήτησα μια άτυπη συνάντηση των Ευρωπαίων ηγετών στις αρχές Φεβρουαρίου, αφιερωμένη στο θέμα της άμυνας. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ και, όπως πρότεινες, αγαπητέ Ντόναλντ, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου θα συμμετάσχουν μαζί μας σε μέρος αυτής της συνάντησης.
Και θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ για την άριστη συνεργασία του στην προετοιμασία αυτής της συνάντησης.
Όλοι γνωρίζουμε ότι η άμυνα είναι ζωτικής σημασίας για το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης, αλλά είναι μόνο ένα συστατικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής ασφαλείας μας.
Όπως σωστά εστιάζει το πρόγραμμα της πολωνικής προεδρίας, πρέπει να το αντιμετωπίσουμε με πιο ολοκληρωμένο τρόπο. Να ενισχύσουμε την ανθεκτικότητά μας στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών – όπως οι δραματικές πλημμύρες που υπέστη η Πολωνία το περασμένο καλοκαίρι, την ασφάλεια των συνόρων μας, να αντιμετωπίσουμε τις μεταναστευτικές προκλήσεις, να αντιμετωπίσουμε υβριδικές απειλές και επιθέσεις,να ενισχύσουμε τις ενεργειακές υποδομές και την επισιτιστική ασφάλεια και να μειώσουμε την εξάρτησή μας από εισαγόμενες τεχνολογίες και πρώτες ύλες.
Αυτός είναι ο τρόπος για να επιτύχουμε μια συνολική στρατηγική ευρωπαϊκή αυτονομία, καθιστώντας τις ευρωπαϊκές δημοκρατίες πιο ανθεκτικές, συνεκτικές και συλλογικά πιο ισχυρές, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Γιατί η ευημερία και η ασφάλεια πάνε χέρι-χέρι.
Οι ευρωπαϊκές οικονομίες θα ευημερήσουν εάν εξασφαλίσουμε ενεργειακή ανεξαρτησία μέσω ενός δικτύου ασφαλών διασυνδέσεων, ποικιλίας πηγών, αξιόπιστων εταίρων και δικής μας παραγωγής. Γι’ αυτό θα μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας για τη βιομηχανία, τις επιχειρήσεις και τις οικογένειες. Και έτσι θα διατηρήσουμε ζωντανή την πράσινη μετάβασή μας.
Η καθαρή βιομηχανική συμφωνία, η οποία θα παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια αυτού του εξαμήνου, θα καταστήσει και πάλι σαφές ότι οι τιμές της ενέργειας αποτελούν κεντρικό στοιχείο της συνολικής εστίασης στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Πρέπει να δούμε πραγματική πρόοδο σε αυτόν τον τομέα.
Αυτό το εξάμηνο θα αρχίσουμε να συζητάμε για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Περισσότερο από ποτέ, πρέπει να βρούμε δημιουργικές λύσεις για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής και περιφερειακής σύγκλισης για μια πιο ζωντανή ενιαία αγορά.
Είναι σαφές ότι η δημοσιονομική αρχιτεκτονική και οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να εξελιχθούν. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι θα πρέπει να διερευνηθούν τρόποι ώστε άλλες πολιτικές -όπως η άμυνα, η καινοτομία, η διπλή ψηφιακή και ενεργειακή μετάβαση- να συμβάλλουν επίσης στη συνοχή και τη σύγκλιση μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών.
Για παράδειγμα, νέες επενδύσεις στην άμυνα και την ασφάλεια θα μπορούσαν να μετατρέψουν τον τομέα αυτό σε πραγματική οικονομική μηχανή, δημιουργώντας καλύτερες και πιο εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, αναπτύσσοντας μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή βιομηχανία και δημιουργώντας τεχνολογικούς πρωταθλητές για την επίτευξη παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας.
Η εξασφάλιση ενός πιο δημιουργικού και φιλόδοξου δημοσιονομικού πλαισίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2027 θα παράσχει μια πιο ισχυρή εργαλειοθήκη για την αντιμετώπιση των γεωπολιτικών διαταραχών και του παγκόσμιου οικονομικού ανταγωνισμού, καθώς και για την προώθηση της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής εντός της Ένωσής μας.
Ο μεγάλος Πολωνός συγγραφέας Stanislaw Lem είπε κάποτε: «Δεν ψάχνουμε για τίποτα άλλο εκτός από ανθρώπους. Δεν χρειαζόμαστε άλλους κόσμους. Χρειαζόμαστε καθρέφτες».
Έχει δίκιο. Η πολιτική είναι για τους ανθρώπους και για τους ανθρώπους. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που μετράει είναι το πώς οι εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές βελτιώνουν την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Αυτό είναι το νόημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και αυτός είναι, πιστεύω, ο σκοπός της πολωνικής προεδρίας.
Αγαπητέ Ντόναλντ, γνωρίζω ότι μπορώ να βασίζομαι σε σένα, την εμπειρία και τη σοφία σου. Πράγματι, είμαι τυχερός που ξεκινώ τα νέα μου καθήκοντα εργαζόμενος χέρι-χέρι με κάποιον που προεδρεύει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επί 5 χρόνια. Και μπορείς να βασίζεσαι σε μένα, διότι πιστεύω ότι μοιραζόμαστε το ίδιο στρατηγικό όραμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Με επίκεντρο την ενότητα των κρατών μελών- αφοσιωμένο στην ασφάλεια και την ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών- και αγκυροβολημένο στις ευρωπαϊκές αξίες που η ιστορία μάς δίδαξε να προστατεύουμε πάνω απ’ όλα.
Σας εύχομαι τα καλύτερα για την Πολωνική προεδρία. Σας ευχαριστώ.
Πηγή: consilium.europa.eu
Εικόνα: Kasia Derenda on Unsplash
