Κινητικοί πολίτες της ΕΕ: Το Συμβούλιο ενισχύει τους κανόνες για το δικαίωμα ψήφου και υποψηφιότητας στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Το Συμβούλιο ενέκρινε μια αναθεωρημένη οδηγία που αποσκοπεί στη διευκόλυνση του δικαιώματος ψήφου και υποψηφιότητας στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) για τους πολίτες της ΕΕ που διαμένουν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι.
Άνταμ Σουάπκα, Υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πολωνίας:
«Οι πολίτες της ΕΕ που ζουν σε άλλο κράτος μέλος αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του δημοκρατικού μας ιστού. Με τους νέους κανόνες, διευκολύνουμε την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος – ενισχύουμε τη συμμετοχή, αυξάνουμε τη συμμετοχή στις κάλπες και οικοδομούμε εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.»
Νέοι κανόνες για την ενίσχυση των εκλογικών δικαιωμάτων
Οι νέοι κανόνες στοχεύουν στη διευκόλυνση της παροχής πληροφοριών στους πολίτες κατά τις ευρωεκλογές, καθώς και στην ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, για παράδειγμα ώστε να αποτρέπεται η διπλή ή αδικαιολόγητη ψήφος λόγω ποινικής καταδίκης. Θα ενισχύσουν τα εκλογικά δικαιώματα των πολιτών, κυρίως μέσω:
– της παροχής έγκαιρης και προληπτικής πληροφόρησης στους ενδιαφερόμενους πολίτες σχετικά με τα εκλογικά τους δικαιώματα και τις προϋποθέσεις εγγραφής, περιλαμβανομένων κατανοητών μεταφράσεων σε ευρέως ομιλούμενες γλώσσες της ΕΕ·
– της χρήσης τυποποιημένων εντύπων εγγραφής ώστε οι διαδικασίες εγγραφής να είναι πιο προσβάσιμες και κατανοητές, ανεξαρτήτως της χώρας·
– της καθιέρωσης εγγυήσεων για την αποτροπή της αυτόματης διαγραφής πολιτών από τους εκλογικούς καταλόγους της χώρας προέλευσής τους όταν εγγράφονται σε άλλη χώρα — πρόβλημα που στο παρελθόν οδήγησε σε ακούσια στέρηση εκλογικού δικαιώματος.
Επιπλέον, οι νέοι κανόνες θα υποστηρίξουν την ακεραιότητα των εκλογικών διαδικασιών με μέτρα για την πρόληψη της διπλής ψήφου ή υποψηφιότητας.
Επόμενα βήματα
Η νομοθετική πράξη θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε ισχύ είκοσι ημέρες μετά τη δημοσίευσή της. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους δύο έτη από την έναρξη ισχύος της οδηγίας για να ενσωματώσουν τις περισσότερες από τις διατάξεις της στην εθνική τους νομοθεσία.
Ιστορικό
Το άρθρο 22(2) της ΣΛΕΕ και το άρθρο 39 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ κατοχυρώνουν το δικαίωμα των πολιτών της ΕΕ που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος να ψηφίζουν και να θέτουν υποψηφιότητα στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (οι λεγόμενοι «κινητικοί πολίτες της ΕΕ»). Ο τρόπος εφαρμογής αυτού του δικαιώματος καθορίζεται στην Οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου. Η οδηγία περιλαμβάνει επίσης ορισμένες περιορισμένες εξαιρέσεις, όπως το ότι οι πολίτες δεν μπορούν να ψηφίσουν σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη στις ίδιες ευρωεκλογές, κάτι που μπορεί να συνιστά ποινικό ή διοικητικό αδίκημα κατά το εθνικό δίκαιο. Τα εθνικά κράτη μπορούν επίσης να απαιτούν ελάχιστο διάστημα διαμονής για τη συμμετοχή στις ευρωεκλογές.
Μετά τις εκλογές του 2019 για το ΕΚ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήμανε στην Έκθεση Ιθαγένειας του 2020 την ανάγκη επικαιροποίησης των σχετικών οδηγιών, ώστε να ενισχυθεί η ικανότητα των κινητικών ψηφοφόρων να ασκούν τα εκλογικά τους δικαιώματα.
Η επικαιροποίηση συνδέεται με την προσπάθεια της Επιτροπής να προωθήσει ευρεία και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική συμμετοχή για την ενίσχυση της δημοκρατίας. Στις 1 Ιανουαρίου 2024, υπήρχαν σχεδόν 14 εκατομμύρια κινητικοί πολίτες της ΕΕ. Ωστόσο, η συμμετοχή τους στις εκλογές και ο αριθμός των υποψηφίων από την ομάδα αυτή παρέμειναν αναλογικά χαμηλοί, γεγονός που, μεταξύ άλλων, αναδεικνύει τις δυσκολίες στην άσκηση των εκλογικών τους δικαιωμάτων.
Πηγή: consilium.europa.eu
