Ένταξη των Ρομά: Ανάγκη βελτίωσης της πρόσβασης στην εκπαίδευση και στην απασχόληση

Τρίτη, 5 Σεπτέμβριος, 2017 | NEA

Στις 30/8 η Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα αξιολόγησης που εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τις εθνικές τους στρατηγικές για την ένταξη των Ρομά.

Η αξιολόγηση επισημαίνει τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η κατάσταση των Ρομά από το 2011 και μετά. Συνολικά, η εικόνα βελτιώνεται με αργούς ρυθμούς, για παράδειγμα, υπάρχει πλέον μεγαλύτερη συμμετοχή των Ρομά στην προσχολική εκπαίδευση και μειώνεται το ποσοστό των ατόμων που εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο. Από την άλλη πλευρά, από την αξιολόγηση προκύπτει επίσης ότι το 80 % των Ρομά εξακολουθούν να διατρέχουν τον κίνδυνο της φτώχειας· αν και το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο σε σύγκριση με το 2011.

Ο πρώτος Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, κ. Φρανς Τίμερμανς, δήλωσε σχετικά: «Η ΕΕ βασίζεται στις αξίες της ανεκτικότητας και της ισότητας. Είναι απαράδεκτο να υπάρχουν πολίτες της ΕΕ οι οποίοι στερούνται σήμερα αυτές τις αξίες. Τα κράτη μέλη πρέπει να επιταχύνουν τις προσπάθειές τους για τη βελτίωση της ένταξης των Ρομά, αν θέλουμε να βάλουμε τέλος στις προκαταλήψεις, στον διαχωρισμό και στη διακριτική μεταχείριση που συνεχίζουν να υφίστανται ακόμη και σήμερα οι Ρομά.»

Η Επίτροπος Δικαιοσύνης, Καταναλωτών και Ισότητας των Φύλων, κ. Βιέρα Γιούροβα, δήλωσε: «Με την υποστήριξη της Επιτροπής, οι κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ έχουν εφαρμόσει στρατηγικές ένταξης των Ρομά —αυτό είναι σημαντικό, αλλά είναι ένα πρώτο βήμα. Σήμερα ήρθε η ώρα τα κράτη μέλη να τις εφαρμόσουν για να αλλάξουν πραγματικά οι ζωές των ανθρώπων. Κανένας άλλος τομέας δεν είναι σημαντικότερος από την εκπαίδευση. Τα παιδιά των Ρομά θα πρέπει να έχουν ακριβώς την ίδια πρόσβαση στα σχολεία με τα άλλα παιδιά. Η εκπαίδευση είναι το κλειδί για την καλύτερη ένταξή τους στην κοινωνία και για να ανοίξουν οι πόρτες στις θέσεις απασχόλησης και στην καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους.»

Το πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά είχε ως αποτέλεσμα η ένταξη των Ρομά να αποκτήσει μεγαλύτερη βαρύτητα στην εθνική πολιτική ατζέντα και συνέβαλε στη συγκρότηση των αναγκαίων στόχων, της δομής, της χρηματοδότησης και παρακολούθησης προκειμένου να βελτιωθεί η ένταξη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ωστόσο, στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, της υγείας και της στέγασης, οι βελτιώσεις είναι ανισοβαρείς και περιορισμένες, σύμφωνα με την αξιολόγηση:

-Εκπαίδευση: Περισσότερα παιδιά Ρομά παρακολουθούν προσχολική εκπαίδευση και αγωγή (53 % το 2016, έναντι 47 % το 2011) —με σημαντικότερες βελτιώσεις σε Ισπανία, Σλοβακία, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Ρουμανία— και λιγότερα εγκαταλείπουν πρόωρα το σχολείο (68 % το 2016, μείωση από 87 % το 2011). Τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία εξακολουθούν να είναι πολύ υψηλά και ο διαχωρισμός στην εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα σε ορισμένες χώρες· πάνω από το 60 % των παιδιών Ρομά διαχωρίζονται από τα άλλα παιδιά σε Σλοβακία, Ουγγαρία και Βουλγαρία.

-Απασχόληση: Το αυξανόμενο ποσοστό των νεαρών Ρομά που βρίσκονται εκτός εκπαίδευσης, απασχόλησης ή κατάρτισης (63 % το 2016, έναντι 56 % το 2011) αποτελεί μια ανησυχητική ένδειξη ότι η μετάβαση από την εκπαίδευση στην απασχόληση και σε άλλους τομείς δεν είναι αποτελεσματική. Το ποσοστό αυτό έχει πράγματι αυξηθεί σε Ισπανία, Σλοβακία, Ρουμανία, Τσεχική Δημοκρατία και Ουγγαρία.

-Υγεία: Η έλλειψη βασικής ιατρικής ασφαλιστικής κάλυψης εξακολουθεί να είναι οξύτατη σε αρκετά κράτη μέλη. Για παράδειγμα, ο μισός πληθυσμός Ρομά δεν έχει πρόσβαση σε βασική ιατρική ασφαλιστική κάλυψη σε Βουλγαρία και Ρουμανία.

-Στέγαση: Η πρόσβαση των νοικοκυριών των Ρομά σε βασικές υπηρεσίες (τρεχούμενο νερό και ηλεκτρικό ρεύμα) βελτιώνεται, ιδίως σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία και Τσεχική Δημοκρατία, αλλά οι Ρομά σε Πορτογαλία, Τσεχική Δημοκρατία και Ισπανία υφίστανται όλο και περισσότερες διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση στη στέγαση, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής στέγασης.

Η Επιτροπή απευθύνει έκκληση για περισσότερες και πιο συντονισμένες προσπάθειες σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Αυτή περιλαμβάνει τη δημιουργία εθνικών πλατφορμών για τους Ρομά, για παράδειγμα, που θα φέρουν σε επαφή όλους αυτούς τους παράγοντες με σκοπό τον εξορθολογισμό των εργασιών για τις κοινότητες των Ρομά. Τα κράτη μέλη πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην καταπολέμηση των διακρίσεων και της αθιγγανοφοβίας με έμφαση στην ένταξη των νέων, των γυναικών και των παιδιών Ρομά.

Στην Ελλάδα, η κρίση έχει επηρεάσει πολλές ήδη περιθωριοποιημένες ομάδες, όπως οι Ρομά. Προκειμένου να θεσπιστούν αποτελεσματικές πολιτικές σε τοπικό επίπεδο, πρέπει να προσδιοριστεί επειγόντως η γεωγραφική και η δημογραφική κατανομή, καθώς και οι ιδιαίτερες ανάγκες του εν λόγω πληθυσμού. Για τον σκοπό αυτόν, η Ελλάδα καταγράφει στοιχεία για τους καταυλισμούς των Ρομά ανά τη χώρα. Οι εν λόγω στατιστικές μπορούν να παρέχονται σε πραγματικό χρόνο δεδομένου ότι οι τοπικές αρχές έχουν τη δυνατότητα καταχώρησης πληροφοριών στη βάση δεδομένων. Τα συλλεγόμενα στοιχεία αφορούν την ένταξη των Ρομά στους τομείς της εκπαίδευσης, της στέγασης, της απασχόλησης, των κοινωνικών υπηρεσιών κ.λπ.

Μέχρι τον Απρίλιο 2017, είχαν καταχωρηθεί στοιχεία για 370 περιοχές. Η διαδικασία αυτή είναι σημαντική διότι προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της σημερινής κατάστασης και καθιστά δυνατή την κατάλληλη αντιμετώπιση των αναγκών βάσει διεξοδικής ανάλυσης. Τα στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν για τη χάραξη πολιτικών που αφορούν τους Ρομά.

Βασικές προτεραιότητες που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν είναι:

-Το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας μεταξύ των Ρομά στην Ελλάδα παραμένει υψηλό και εξακολουθεί να αυξάνεται.

-Η κατάσταση της απασχόλησης δεν βελτιώνεται.

-Οι συστηματικές, μακροπρόθεσμες πολιτικές στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, η παρακολούθηση και αξιολόγηση του αντικτύπου τους, ο αποτελεσματικός συντονισμός τους ανάμεσα σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, η αποτελεσματική χρήση της διαθέσιμης χρηματοδότησης, η ενεργή συμμετοχή και ο εποικοδομητικός διάλογος με την κοινωνία των πολιτών των Ρομά αποτελούν ζητήματα καίριας σημασίας για να προχωρήσει η/ (για να σημειωθεί πρόοδος στη) διαδικασία ένταξης των Ρομά.

Περισσότερες πληροφορίες για την κατάσταση στην Ελλάδα μπορείτε να βρείτε εδώ (στα αγγλικά): http://europa.eu/!ur73VU.

Επόμενα βήματα

Με βάση την αξιολόγηση που δημοσιεύτηκε σήμερα, η Επιτροπή θα καθορίσει τη στρατηγική για την ένταξη των Ρομά μετά το 2020, όπως ζητήθηκε από τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Επίσης, η Επιτροπή δρομολόγησε μια αξιολόγηση για την αποτελεσματικότητα, τη συνάφεια και την προστιθέμενη αξία του πλαισίου της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά. Όλοι οι πολίτες, οι οργανισμοί, οι φορείς και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να εκφράσουν τις απόψεις τους στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης έως τις 25 Οκτωβρίου 2017.

Ιστορικό

Το 2011 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πλαίσιο της ΕΕ για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά που αποσκοπεί στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των Ρομά και των μη Ρομά σε τέσσερις βασικούς τομείς:

-Εκπαίδευση

-Απασχόληση

-Υγειονομική περίθαλψη

-Στέγαση

Σε επίπεδο ΕΕ αρκετά νομοθετικά, πολιτικά και χρηματοδοτικά μέσα κινητοποιήθηκαν για την προώθηση της ένταξης των Ρομά. Η νομοθεσία της ΕΕ που περιλαμβάνει την οδηγία για τη φυλετική ισότητα και την απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας απαγορεύει τις διακρίσεις, τη ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους εις βάρος των Ρομά.

Το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο προάγει μεταρρυθμίσεις γενικών πολιτικών στήριξης της ένταξης των Ρομά. Την περίοδο 2014-2020 τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) επιτρέπουν στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ειδική επενδυτική προτεραιότητα για την ένταξη των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, όπως οι Ρομά.

Τα κράτη μέλη ανέπτυξαν εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά και όρισανεθνικά σημεία επαφής για τους Ρομά για τον συντονισμό της εφαρμογής και της παρακολούθησής τους. Από το 2016 και μετά, έχουν υποχρέωση να υποβάλουν στην Επιτροπή ετήσια έκθεση σχετικά με τα μέτρα ένταξης.

Περισσότερες πληροφορίες:

-Ενδιάμεση επανεξέταση του πλαισίου της ΕΕ για τους Ρομά και έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής για το 2017

-Έκκληση του Συμβουλίου για μια ευρωπαϊκή στρατηγική προσέγγισης όσον αφορά την ένταξη των Ρομά μετά το 2020

-Άλλες πληροφορίες σχετικά με τους Ρομά στην ΕΕ

Το Δελτίο Τύπου στον ιστότοπο της ΕΕ

 

Αναδημοσίευση  Δελτίου Τύπου