Σήμερα, το Συμβούλιο εξέφρασε την ομόφωνη υποστήριξή του σε μια πρόταση για την παράταση της προσωρινής προστασίας των περισσότερων από 4 εκατομμύρια Ουκρανών που διαφεύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας έως τις 4 Μαρτίου 2027.
Ενώ η Ρωσία συνεχίζει να τρομοκρατεί τον ουκρανικό πληθυσμό με αδιάκριτες αεροπορικές επιδρομές, η ΕΕ συνεχίζει να δείχνει την αλληλεγγύη της στον ουκρανικό λαό. Θα συνεχίσουμε να προσφέρουμε προστασία σε εκατομμύρια Ουκρανούς πρόσφυγες για ένα ακόμη έτος. Η πολωνική προεδρία ξεκίνησε επίσης συζήτηση σχετικά με μια στρατηγική για τη σταδιακή κατάργηση της προσωρινής προστασίας μόλις επιτευχθεί μια δίκαιη ειρήνη. Στο εγγύς μέλλον, θα εργαστούμε για κοινές, πανευρωπαϊκές λύσεις στον τομέα αυτό, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο των επιστροφών στην Ουκρανία.
Tomasz Siemoniak, Πολωνός Υπουργός Εσωτερικών και Διοίκησης
Από τον Μάρτιο του 2022 η ΕΕ έχει παράσχει ασφάλεια και καταφύγιο σε πάνω από 4 εκατομμύρια πρόσφυγες από την Ουκρανία βάσει της οδηγίας για την προσωρινή προστασία. Η προσωρινή προστασία προβλέπεται να διαρκέσει έως τις 4 Μαρτίου 2026 και τώρα θα παραταθεί έως τις 4 Μαρτίου 2027.
Το σύστημα προσωρινής προστασίας μετριάζει την πίεση στα εθνικά συστήματα ασύλου, επειδή τα άτομα που εμπίπτουν σε αυτό το είδος προστασίας δεν χρειάζεται να υποβάλουν ατομική αίτηση ασύλου. Η παράταση μέχρι τον Μάρτιο του 2027 αποτελεί μήνυμα προς τους εκτοπισμένους από την Ουκρανία ότι δεν είναι απαραίτητο να υποβάλουν αίτηση ασύλου.
Η παράταση δεν μεταβάλλει τους όρους της απόφασης του Μαρτίου 2022 όσον αφορά τις κατηγορίες προσώπων στα οποία εφαρμόζεται η προσωρινή προστασία ή τα δικαιώματα που απολαμβάνουν.
Μόνιμη λύση για τους Ουκρανούς πρόσφυγες
Εκτός από την παράταση της προσωρινής προστασίας, τα κράτη μέλη συζητούν σύσταση του Συμβουλίου για την προετοιμασία μιας συντονισμένης μετάβασης από την προσωρινή προστασία (στρατηγική εξόδου από την προσωρινή προστασία). Η σύσταση θα αφορά θέματα όπως η μετάβαση σε άλλα νομικά καθεστώτα (διαμονής), η προετοιμασία για τη σταδιακή επιστροφή στην Ουκρανία και η εντατικοποίηση της παροχής πληροφοριών σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές.
Τι είναι η προσωρινή προστασία;
Η προσωρινή προστασία παρέχει άμεση και συλλογική προστασία σε μια μεγάλη ομάδα εκτοπισμένων ατόμων που φθάνουν στην ΕΕ και δεν είναι σε θέση να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους.
Τα άτομα που τυγχάνουν προσωρινής προστασίας απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα σε ολόκληρη την ΕΕ. Τα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνουν:
– διαμονή
– πρόσβαση στην αγορά εργασίας και στη στέγαση
– ιατρική βοήθεια
– βοήθεια κοινωνικής πρόνοιας
– πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση
Η νομοθεσία της ΕΕ για την προσωρινή προστασία ορίζει ελάχιστα πρότυπα προστασίας. Το πραγματικό επίπεδο βοήθειας μπορεί να διαφέρει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο θα εγκρίνει επίσημα την απόφαση για την παράταση της προσωρινής προστασίας σε μία από τις προσεχείς συνόδους του.
Ιστορικό
Η προσωρινή προστασία είναι ένας μηχανισμός έκτακτης ανάγκης της ΕΕ, ο οποίος ενεργοποιείται σε εξαιρετικές περιστάσεις όταν υπάρχει μαζική εισροή προσφύγων. Η οδηγία της ΕΕ για την προσωρινή προστασία εκδόθηκε το 2001, μετά τη μεγάλης κλίμακας εκτόπιση λόγω των ένοπλων συγκρούσεων στα Δυτικά Βαλκάνια, ιδίως από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και το Κοσσυφοπέδιο. Ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά ως απάντηση στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Εάν οι συνθήκες στην Ουκρανία αλλάξουν, επιτρέποντας τη σταδιακή επιστροφή και τη βιώσιμη επανένταξη, η Επιτροπή μπορεί να υποβάλει πρόταση στο Συμβούλιο για την αναστολή της προσωρινής προστασίας νωρίτερα από την προβλεπόμενη ημερομηνία λήξης της.
Σήμερα, το Συμβούλιο εξέφρασε την ομόφωνη υποστήριξή του σε μια πρόταση για την παράταση της προσωρινής προστασίας των περισσότερων από 4 εκατομμύρια Ουκρανών που διαφεύγουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας έως τις 4 Μαρτίου 2027.
