-Μέτρα για την επιτάχυνση της ενοποίησης των αμυντικών βιομηχανιών της ΕΕ

-Περισσότερη οικονομική στήριξη για την ενίσχυση της προσφοράς στρατιωτικών δυνατοτήτων

-Εργαλείο στήριξης της Ουκρανίας

Την Πέμπτη, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν ένα προσχέδιο νόμου με σκοπό την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, την εντατικοποίηση της παραγωγής αμυντικών προϊόντων και την παροχή μεγαλύτερης στήριξης στην Ουκρανία.

Οι Επιτροπές Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE) και Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE) υιοθέτησαν τη θέση τους σχετικά με την προτεινόμενη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP). Πιο συγκεκριμένα, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν μέτρα για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Τεχνολογικής και Βιομηχανικής Βάσης Άμυνας (EDTIB), την ενδυνάμωση της άμυνας της ΕΕ και την περαιτέρω ενοποίηση της αμυντικής της βιομηχανίας. Τα μέτρα περιλαμβάνουν σημαντική αύξηση των οικονομικών συνεισφορών των κρατών-μελών στο EDIP, περισσότερη συγκέντρωση παραγγελιών για την ανάπτυξη αμυντικών προϊόντων και ενισχυμένη χρήση κοινών προμηθειών.

Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν το νέο πρόγραμμα να επικεντρωθεί στη βελτίωση της προσφοράς όπλων, πυρομαχικών και άλλων προϊόντων σχετικών με κρίσεις, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων παραγωγής ή στην επιτάχυνσή τους, στη μείωση του χρόνου παραγωγής και παράδοσης και στην αύξηση των αποθεμάτων.

Άλλες αρχές που συμφωνήθηκαν από τους ευρωβουλευτές για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας περιλαμβάνουν:

• Εισαγωγή αρχής “αγοράζουμε ευρωπαϊκά”, κατά την οποία το EDIP θα πρέπει να χρηματοδοτεί μόνο προϊόντα των οποίων το κόστος των εξαρτημάτων που προέρχονται από την ΕΕ ή συνδεδεμένες χώρες αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 70% της εκτιμώμενης αξίας του τελικού προϊόντος.

• Για να είναι επιλέξιμα για χρηματοδότηση, τα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος θα πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον έξι κράτη-μέλη ή τουλάχιστον τέσσερα που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο συμβατικών στρατιωτικών απειλών. Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν να συμμετάσχει και η Ουκρανία.

• Ένας ευρωπαϊκός «μηχανισμός στρατιωτικών πωλήσεων» θα λειτουργεί ως κεντρικός κατάλογος αμυντικών προϊόντων και υπηρεσιών για την ενίσχυση της ζήτησης σε επίπεδο ΕΕ.

• Μια νέα, εθελοντική Δομή Ευρωπαϊκού Εξοπλιστικού Προγράμματος θα ενισχύσει τη συνεργασία των κρατών-μελών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του αμυντικού εξοπλισμού.

• Ένα καθεστώς διασφάλισης εφοδιασμού της ΕΕ θα εγγυάται σταδιακά συνεχή πρόσβαση σε ουσιώδη αμυντικά προϊόντα για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων εφοδιασμού. Το καθεστώς αυτό θα διαχειρίζεται ένα Συμβούλιο Ετοιμότητας Αμυντικής Βιομηχανίας.

Στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία

Ως μέρος του νέου κανονισμού EDIP, οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν επίσης ένα Εργαλείο Στήριξης της Ουκρανίας (USI) για να διασφαλιστεί ο εκσυγχρονισμός και η ένταξη της ουκρανικής αμυντικής βιομηχανίας στο EDTIB. Αυτή η χρηματοδότηση της ΕΕ θα αυξήσει τις άμεσες επενδύσεις στην ουκρανική αμυντική βιομηχανία, θα διευκολύνει συνεργασίες μεταξύ ευρωπαϊκών και ουκρανικών αμυντικών φορέων και θα ενισχύσει τις προμήθειες από την ΕΕ δυνατοτήτων που παράγονται στην Ουκρανία, περιλαμβανομένων αυτών που προορίζονται για την ίδια την Ουκρανία.

Δηλώσεις

«Η θέση μας για το EDIP στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στο Συμβούλιο ώστε να ολοκληρώσει τη δική του θέση για να ξεκινήσουν οι διαθεσμικές διαπραγματεύσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα επιμείνει στη δημιουργία ενός ισχυρού κανονισμού που θα ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν τις κοινές προμήθειες για τη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων – πιο ισχυρών, στρατηγικών, αποτελεσματικών και ενωμένων», δήλωσε η Marie‑Agnes Strack-Zimmermann (Renew Europe, Γερμανία), Πρόεδρος της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας.

«Σήμερα, το Κοινοβούλιο ενώθηκε με πρωτοφανή αίσθηση επείγοντος και στόχου. Μέσα σε χρόνο-ρεκόρ, διαμορφώσαμε μια ευρεία και αποφασιστική πλειοψηφία υπέρ της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης – γιατί αυτό δεν είναι πλέον επιλογή, είναι στρατηγική αναγκαιότητα. Η Ευρώπη βρίσκεται σε ιστορικό σταυροδρόμι. Αντιμέτωποι με τις απειλές της Ρωσίας, πρέπει να δράσουμε με ενότητα, φιλοδοξία και αποφασιστικότητα. Η από κοινού επένδυση, η από κοινού ανάπτυξη κρίσιμων στρατιωτικών δυνατοτήτων και ο συντονισμός των δαπανών μας σε επίπεδο ΕΕ είναι η μόνη λύση. Ήρθε η ώρα να τερματίσουμε την εξάρτησή μας από εξωτερικούς παράγοντες. Μια κυρίαρχη Ευρώπη είναι μια ισχυρότερη και ασφαλέστερη Ευρώπη, και η ψήφος υπέρ του EDIP αποτελεί σαφές βήμα προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε ο Raphaël Glucksmann (Σοσιαλιστές & Δημοκράτες, Γαλλία), εισηγητής της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας.

«Η έγκριση της έκθεσης για το EDIP από μεγάλη πλειοψηφία σήμερα σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου και την ενίσχυση της αμυντικής μας βιομηχανίας. Με αυτή την ψήφο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέτει υψηλά τον πήχη για την ΕΕ ώστε να ενισχύσει την κυριαρχία και την ανθεκτικότητα των χωρών μας, να χτίσει ένα αποτελεσματικό πλαίσιο διακυβέρνησης και να σχεδιάσει μια φιλόδοξη και ρεαλιστική χρηματοδοτική λύση. Η επιτάχυνση των εργασιών των επιτροπών δείχνει πως το Κοινοβούλιο είναι έτοιμο να περάσει άμεσα στο στάδιο του τριλόγου, μόλις το Συμβούλιο ορίσει τη θέση του. Το αποτέλεσμα αυτό, τόσο ως προς την ουσία όσο και τον ρυθμό, φαινόταν αδύνατο πριν από λίγες εβδομάδες – με αυτό το σημαντικό βήμα, δείχνουμε ότι το θεσμικό μας όργανο ανταποκρίνεται στην πρόκληση για το μέλλον της Ευρώπης», δήλωσε ο François-Xavier Bellamy (ΕΛΚ, Γαλλία), εισηγητής της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας.

Επόμενα βήματα

Η έκθεση εγκρίθηκε με 70 ψήφους υπέρ, 46 κατά και 8 αποχές. Οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν επίσης να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο για την οριστικοποίηση του νόμου, με 90 ψήφους υπέρ, 20 κατά και 5 αποχές. Το σύνολο του Κοινοβουλίου θα ενημερωθεί για την απόφαση αυτή στην Ολομέλεια του Μαΐου.

Ιστορικό

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για κανονισμό σχετικά με το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) στις 5 Μαρτίου 2024. Το EDIP – με προτεινόμενο προϋπολογισμό 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ – αποσκοπεί στην επίτευξη ετοιμότητας της αμυντικής βιομηχανίας καλύπτοντας το κενό ανάμεσα στα βραχυπρόθεσμα μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως ο Κανονισμός Στήριξης της Παραγωγής Πυρομαχικών (ASAP) και ο Κανονισμός Ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανίας μέσω Κοινών Προμηθειών (EDIRPA), που εφαρμόζονται από το 2023 και θα λήξουν το 2025, και σε μια πιο δομική, μακροπρόθεσμη προσέγγιση.

Η EDTIB περιλαμβάνει αρκετές μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους και περισσότερες από 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με εκτιμώμενο ετήσιο κύκλο εργασιών 70 δισεκατομμύρια ευρώ.