Καθώς οι κίνδυνοι δασικών πυρκαγιών αυξάνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στη χρηματοδότηση και τον συντονισμό της ανάπτυξης πρωτοφανούς αριθμού πυροσβεστών, αεροσκαφών και εμπειρογνωμόνων έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες θα τοποθετηθούν εκ των προτέρων σε περιοχές υψηλού κινδύνου στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής από την έναρξη του προγράμματος προεγκατάστασης το 2022. Παράλληλα, 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη και 5 ελικόπτερα από τον στόλο της ΕΕ είναι έτοιμα να στηρίξουν χώρες που υφίστανται πίεση.
Καθώς οι περίοδοι δασικών πυρκαγιών διαρκούν όλο και περισσότερο, ξεκινούν νωρίτερα και είναι πιο καταστροφικές, η Επιτροπή διασφαλίζει ότι πρόσθετοι πυροσβέστες, αεροσκάφη και εμπειρογνώμονες είναι έτοιμοι να στηρίξουν τις εθνικές υπηρεσίες όταν και όπου ο κίνδυνος είναι υψηλότερος.
Η αντίδραση αυτή υποστηρίζεται από συντονισμό και στήριξη σε εικοσιτετράωρη βάση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου δασικών πυρκαγιών, οι εμπειρογνώμονες του Κέντρου Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της ΕΕ, το οποίο λειτουργεί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, θα παρακολουθούν τους κινδύνους και θα στηρίζουν τις αποστολές με τη χρήση μετεωρολογικών και επιστημονικών αναλύσεων. Το Κέντρο θα ενισχύσει την παρακολούθησή του με επιπλέον εμπειρογνώμονες σε θέματα δασικών πυρκαγιών από τα κράτη μέλη και τις συμμετέχουσες χώρες, καθώς και με ειδικούς από τις εταιρικές σχέσεις της Επιτροπής με επιστημονικά ιδρύματα.
Το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις δασικές πυρκαγιές θα παρέχει συνεχείς προβλέψεις κινδύνου δασικών πυρκαγιών, ενώ οι δορυφορικές υπηρεσίες της ΕΕ, όπως το Copernicus, θα παρέχουν χαρτογράφηση έκτακτης ανάγκης και γεωχωρική ανάλυση για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων επιτόπου.
Επιπλέον, η ΕΕ θα δρομολογήσει επίσης το 2026 έναν νέο ευρωπαϊκό περιφερειακό πυροσβεστικό σταθμό στην Κύπρο για την ενίσχυση της ετοιμότητας και των ικανοτήτων αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών, σε ολόκληρη την Ευρώπη και την περιοχή της Νότιας Μεσογείου. Ο περιφερειακός πυροσβεστικός σταθμός της Κύπρου θα φιλοξενήσει την προεγκατάσταση έξι αεροσκαφών και θα φιλοξενήσει επίσης προγράμματα κατάρτισης και ασκήσεις για επαγγελματίες πολιτικής προστασίας με στόχο την υποστήριξη της ανταλλαγής γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών.
Επισκόπηση του θερινού στόλου του 2026 που υποστηρίζεται από τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας της ΕΕ
- Κροατία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη.
- Κύπρος: Δύο ελαφρά αεροσκάφη (επιπλέον των τεσσάρων ελαφρών αεροσκαφών που χρηματοδοτούνται από άλλα μέσα της ΕΕ).
- Τσεχία: Δύο ελικόπτερα.
- Γαλλία: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροσκάφη και ένα ελικόπτερο.
- Ελλάδα: Τέσσερα μεσαία αμφίβια αεροσκάφη.
- Ιταλία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη.
- Βόρεια Μακεδονία: Δύο ελαφρά αεροσκάφη.
- Πορτογαλία: Δύο ελαφρά αεροσκάφη.
- Ρουμανία: Ένα ελικόπτερο.
- Σλοβακία: Ένα ελικόπτερο.
- Ισπανία: Δύο μεσαία αμφίβια αεροσκάφη.
- Σουηδία: Δύο ελαφρά αεροσκάφη.
Ιστορικό
Μέσω του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, οι χώρες που πλήττονται από δασικές πυρκαγιές μπορούν να ζητούν επιχειρησιακή βοήθεια όταν οι εθνικές ικανότητες είναι ανεπαρκείς. Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών διασφαλίζει αδιάλειπτες επιχειρήσεις συντονίζοντας τις προσφορές βοήθειας και στηρίζοντας την ανάπτυξη προσωπικού, εξοπλισμού και εξειδικευμένων ικανοτήτων που παρέχονται από τις συμμετέχουσες χώρες.
Βασικό στοιχείο του ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης καταστροφών είναι η Ευρωπαϊκή Δεξαμενή Πολιτικής Προστασίας, η οποία συγκεντρώνει προδεσμευμένους πόρους αντίδρασης που διατίθενται από τις συμμετέχουσες χώρες για ταχεία ανάπτυξη. Σε αυτούς περιλαμβάνονται πυροσβεστικά αεροσκάφη, πληρώματα εδάφους, ιατρικές ομάδες έκτακτης ανάγκης, ικανότητες παροχής καταφυγίου και εξειδικευμένοι εμπειρογνώμονες εκπαιδευμένοι να επιχειρούν σε δύσκολα περιβάλλοντα.
Για τη συμπλήρωση αυτών των πόρων, η ΕΕ έχει δημιουργήσει το rescEU, ένα στρατηγικό απόθεμα ικανοτήτων έκτακτης ανάγκης που έχει σχεδιαστεί για την παροχή πρόσθετης στήριξης κατά τη διάρκεια κρίσεων μεγάλης κλίμακας. Περιλαμβάνει πυροσβεστικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, ικανότητες ιατρικής εκκένωσης, κινητά νοσοκομεία και στρατηγικά αποθέματα βασικών προμηθειών. Οι πόροι rescEU χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και μπορούν να αναπτυχθούν όταν οι εθνικές και κοινές ικανότητες είναι ανεπαρκείς.
Η ΕΕ ενισχύει επίσης την προσέγγισή της όσον αφορά την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών. Η ανακοίνωση, η οποία παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2026, αναγνωρίζει ότι οι δασικές πυρκαγιές πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω της πρόληψης και της ετοιμότητας αντίδρασης, καθώς και μέσω της αποκατάστασης. Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη των τοπίων μέσω της βιώσιμης διαχείρισης της γης και της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων, της βελτίωσης των εκτιμήσεων κινδύνου δασικών πυρκαγιών και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, της ενίσχυσης της ετοιμότητας των κοινοτήτων και της στενότερης συνεργασίας. Στόχος της προσέγγισης είναι να μειωθούν οι κίνδυνοι δασικών πυρκαγιών και, παράλληλα, να αυξηθεί η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ευρώπης σε ολοένα συχνότερες και εντονότερες περιόδους πυρκαγιών.
Πηγή: ec.europa.eu
Εικόνα: audiovisual.ec.europa.eu
