Το σχέδιο νόμου αποσκοπεί να ανταποκριθεί στο νέο περιβάλλον ασφάλειας που διαμορφώθηκε από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, όπου οι γρήγοροι και χαμηλού κόστους κύκλοι καινοτομίας στον τομέα της άμυνας είναι ζωτικής σημασίας.

Την Τετάρτη, οι ευρωβουλευτές και η ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία για τη δημιουργία ενός προγράμματος για ευέλικτη και ταχεία καινοτομία στον τομέα της άμυνας (AGILE), ενός νέου μέσου ύψους 115 εκατομμυρίων ευρώ που έχει σχεδιαστεί για να παρέχει ταχεία, ευέλικτη και στοχευμένη χρηματοδοτική στήριξη σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) – συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών και των αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων – που αναπτύσσουν αναδυόμενες και επαναστατικές τεχνολογίες στον τομέα της άμυνας. Η σημερινή συμφωνία διασφαλίζει ότι η στήριξη της ΕΕ προς τις ΜΜΕ σε ολόκληρη την ΕΕ θα βρίσκεται στο επίκεντρο της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας.

Το πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί για να τονώσει την καινοτομία μέσω επιχορηγήσεων ταχείας διαδικασίας και πρόσβασης σε δοκιμές και πιστοποίηση. Παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να συμμετέχουν στον καθορισμό των προκλήσεων, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα προϊόντα που αναπτύσσονται ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους σε επίπεδο δυνατοτήτων. Απλοποιεί τη διαδικασία προμήθειας προϊόντων που υποστηρίζονται από το AGILE.

Το AGILE αποσκοπεί στην επιτάχυνση της καινοτομίας στον τομέα της άμυνας μεταξύ των ΜΜΕ σε ολόκληρη την ΕΕ και στην απόδειξη ότι οι ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν τις τεχνολογικές λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της Ευρώπης σε επίπεδο δυνατοτήτων και να διαδραματίσουν ρόλο στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων της Ευρώπης. Αυτό θα συμβάλει στην αιτιολόγηση της παροχής αυξημένης στήριξης προς την καινοτομία των ΜΜΕ στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).

Οι συννομοθέτες συνεργάστηκαν εποικοδομητικά και ρεαλιστικά, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι αυτό το πρωτοποριακό πρόγραμμα θα μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή και να καταστεί λειτουργικό εντός λίγων μηνών.

Κύρια στοιχεία της συμφωνίας

  • – Έμφαση στις ΜΜΕ και στην επαναστατική καινοτομία: η συμφωνία επιβεβαιώνει την έμφαση που δίνει το πρόγραμμα στις ΜΜΕ, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις σε φάση ανάπτυξης που ασχολούνται με αναδυόμενα και επαναστατικά αμυντικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής πολιτικών τεχνολογιών για αμυντικές εφαρμογές, με στόχο να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ ανάπτυξης και ανάπτυξης.
  • – Ταχύτητα και εύρος: η συμφωνία διατηρεί τη διαδικασία ταχείας χορήγησης επιχορηγήσεων εντός τεσσάρων μηνών, όπως είχε προβλέψει η Επιτροπή, ενισχύοντας τον ρόλο του AGILE ως ευέλικτου συμπληρώματος του υφιστάμενου εργαλείου της ΕΕ για την αμυντική βιομηχανία.
  • – Σύνδεση με τους «κύριους παίκτες» της αμυντικής βιομηχανίας: το νέο πρόγραμμα θα διευκολύνει τη σύνδεση μεταξύ των ΜΜΕ και των λεγόμενων «κύριων παικτών» της αμυντικής βιομηχανίας, δηλαδή των μεγάλων εταιρειών του κλάδου που κυριαρχούν στον τομέα, μεταξύ άλλων μέσω ειδικών πρωτοβουλιών σύζευξης επιχειρήσεων, με στόχο την αύξηση της αποδοχής των προϊόντων που υποστηρίζονται από το AGILE.
  • – Πρόσβαση σε δοκιμές: η συμφωνία επιβεβαιώνει την ταχεία πρόσβαση σε εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ένα βασικό εμπόδιο για τις ΜΜΕ όσον αφορά τη διάθεση των προϊόντων τους στην αγορά.

Αποσπάσματα

«Με μια ταχεία συμφωνία για το AGILE, επιταχύνουμε τη διαδρομή από την καινοτομία έως την εφαρμογή, ενώ παράλληλα ενισχύουμε τις ΜΜΕ μας, διασφαλίζουμε τη στήριξη προς την Ουκρανία, ενισχύουμε τα μέτρα προστασίας έναντι στρατηγικών εξαρτήσεων, βελτιώνουμε την ασφάλεια του εφοδιασμού και παρέχουμε ισχυρή εποπτεία για να συμβάλουμε στη διαμόρφωση μελλοντικών αμυντικών πρωτοβουλιών της ΕΕ», δήλωσε ο επικεφαλής της Επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Τονίνο Πικούλα (S&D, Κροατία).

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει στον εαυτό της να είναι αργή όταν η απειλή είναι γρήγορη. Το AGILE είναι η απάντησή μας: ταχεία χορήγηση χρηματοδότησης, εξάλειψη της γραφειοκρατίας και η πόρτα σφραγισμένη για όσους δεν μοιράζονται τις αξίες μας. Η καινοτομία είναι η δύναμη της Ευρώπης. Ας την αξιοποιήσουμε επιτέλους», δήλωσε ο επικεφαλής ευρωβουλευτής της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE), Ivars Ijabs (Renew, Λετονία).

«Με το AGILE, δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε οι νέες αμυντικές τεχνολογίες να αναπτύσσονται, να δοκιμάζονται και να αναπτύσσονται ταχύτερα, έτσι ώστε η καινοτομία να φτάνει γρηγορότερα στις ένοπλες δυνάμεις της Ευρώπης. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε σήμερα αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι η Ευρώπη μπορεί να δράσει με ταχύτητα και αποφασιστικότητα όταν πρόκειται για την ενίσχυση της ασφάλειάς της. Μόλις τέσσερις μήνες μετά την υποβολή της πρότασης της Επιτροπής, το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία χάρη στην ταχεία, εποικοδομητική και εξαιρετικά παραγωγική συνεργασία τους», δήλωσε η πρόεδρος της επιτροπής SEDE, Marie-Agnes Strack-Zimmermann (Renew, Γερμανία).

Ο πρόεδρος της επιτροπής ITRE, Μπόρις Μπούντκα (ΕΛΚ, Πολωνία), δήλωσε: «Καθώς η Ουκρανία βασίζεται στην ευρωπαϊκή υποστήριξη, οι ΜΜΕ μας χρειάζονται στοχευμένα προγράμματα για να επιταχύνουν τη μετάβαση από το πρωτότυπο στην επιχειρησιακή ικανότητα. Το πρόγραμμα AGILE έχει σχεδιαστεί για να καλύψει αυτό το κενό. Η ρωσική επιθετικότητα έχει αναδιαμορφώσει τους κανόνες εμπλοκής: κερδίζει η πλευρά που καινοτομεί ταχύτερα. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιτρέψει οι πιο υποσχόμενοι καινοτόμοι στον τομέα της άμυνας να επιβραδύνονται από τη γραφειοκρατία. Το καθήκον μας τώρα είναι να αποδείξουμε ότι αυτό το μοντέλο λειτουργεί στην πράξη, ώστε να χρησιμεύσει ως πρότυπο για το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και την επόμενη γενιά αμυντικών προγραμμάτων. Η ασφάλεια της Ευρώπης εξαρτάται από την υποστήριξη των καινοτόμων που μπορούν να μετατρέψουν τις υποσχέσεις σε πραγματικότητα το συντομότερο δυνατόν.»

Επόμενα βήματα

Η προσωρινή συμφωνία πρέπει τώρα να εγκριθεί επίσημα από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μόλις εγκριθεί, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Το νέο πρόγραμμα αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τις αρχές του 2027.

Ιστορικό

Ενώ η ΕΕ έχει ήδη αναπτύξει ένα ουσιαστικό πλαίσιο καινοτομίας στον τομέα της άμυνας, το οποίο στοχεύει κυρίως σε μακροπρόθεσμα και μεγάλης κλίμακας έργα, το πρόγραμμα AGILE αποσκοπεί να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι οι αναδυόμενες και επαναστατικές τεχνολογίες (συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής πληροφορικής, της ρομποτικής, των ικανοτήτων στον κυβερνοχώρο και των διαστημικών συστημάτων) είναι όλο και πιο καθοριστικές για τη στρατιωτική αποτελεσματικότητα.

Το πρόγραμμα AGILE θα υποστηρίξει την ικανότητα ταχείας καινοτομίας των ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των καινοτόμων νεοφυών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων σε φάση επέκτασης, όσον αφορά την παροχή αναδυόμενων και επαναστατικών αμυντικών προϊόντων και τεχνολογιών που αντιμετωπίζουν τις πιο επείγουσες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών, με έμφαση στην οικονομική αποδοτικότητα και στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων από μη συνδεδεμένες τρίτες χώρες.

Πηγή άρθρου: www.europarl.europa.eu