Το Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα κανονισμό με τον οποίο θεσπίζεται ένα νέο πλαίσιο για την προστασία της αγοράς χάλυβα της ΕΕ από τις αρνητικές εμπορικές επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, όπως περιγράφεται στο Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα του 2025. Οι νέοι κανόνες θα αντικαταστήσουν το ισχύον μέτρο διασφάλισης της ΕΕ για τον χάλυβα, το οποίο λήγει στις 30 Ιουνίου 2026, εξασφαλίζοντας τη συνεχή προστασία του τομέα χάλυβα της ΕΕ.
“Ο χάλυβας είναι απαραίτητος για τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης, την πράσινη μετάβασή της και την ασφάλειά της. Με τη σημερινή έγκριση, η ΕΕ θέτει σε εφαρμογή ένα ισχυρότερο πλαίσιο για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων στρεβλώσεων της αγοράς, την προστασία του δίκαιου ανταγωνισμού και την παροχή μεγαλύτερης βεβαιότητας τόσο για τους παραγωγούς χάλυβα όσο και για τις κατάντη βιομηχανίες.”
Μιχάλης Δαμιανός, Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας
Ο κανονισμός εισάγει ένα αναθεωρημένο σύστημα δασμολογικών ποσοστώσεων (TRQ) με στόχο την αντιμετώπιση των αρνητικών εμπορικών επιπτώσεων της παγκόσμιας διαρθρωτικής πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εισαγωγικών ποσοστώσεων και της επιβολής υψηλότερων δασμών στις εισαγωγές που υπερβαίνουν τις εν λόγω ποσοστώσεις. Παρέχει επίσης μεγαλύτερη ευελιξία στους οικονομικούς φορείς μέσω κανόνων που επιτρέπουν τη μεταφορά αχρησιμοποίητων ποσοστώσεων από το ένα τρίμηνο στο επόμενο, μόνο εντός του ίδιου έτους, διασφαλίζοντας παράλληλα την επαρκή τροφοδοσία των μεταγενέστερων βιομηχανιών και τη διατήρηση της συμβατότητας με τις διεθνείς εμπορικές υποχρεώσεις της ΕΕ.
Για τη βελτίωση της διαφάνειας και την πρόληψη της παράκαμψης, ο κανονισμός εισάγει επίσης διατάξεις σχετικά με την απαίτηση «tind and pour», η οποία προσδιορίζει τη χώρα όπου ο χάλυβας τήχθηκε για πρώτη φορά και χυτεύθηκε στην αρχική του στερεή μορφή.
Επιπλέον, θεσπίζει έναν ενισχυμένο μηχανισμό επανεξέτασης που επιτρέπει στην Επιτροπή να αξιολογεί το πεδίο εφαρμογής και την αποτελεσματικότητα του μέτρου και να προτείνει προσαρμογές, όπου είναι απαραίτητο, ως απάντηση στις εξελίξεις της αγοράς και στις μεταβαλλόμενες συνθήκες παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας.
Σε κοινή δήλωση που συνοδεύει τον κανονισμό, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Επιτροπή επιβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους για τη μείωση των οικονομικών εξαρτήσεων από τη Ρωσία, τονίζοντας τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών χάλυβα, με τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών προϊόντων χάλυβα.
Επόμενα βήματα
Ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026.
Ιστορικό
Ο χάλυβας αποτελεί βασικό υλικό για την οικονομία της ΕΕ, μεταξύ άλλων για την πράσινη μετάβασή της και για στρατηγικής σημασίας τομείς όπως η άμυνα, και είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομική ασφάλεια και την κοινωνική σταθερότητα της ΕΕ. Η χαλυβουργία της ΕΕ είναι ο τρίτος μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως, απασχολεί άμεσα περίπου 300 000 άτομα και στηρίζει τις περιφερειακές οικονομίες σε όλα τα κράτη μέλη.
Αυτή η βασική βιομηχανία αντιμετωπίζει επί του παρόντος σημαντική πίεση από τα μη βιώσιμα επίπεδα παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 721 εκατομμύρια τόνους έως το 2027, υπερπενταπλάσια της ετήσιας κατανάλωσης της ΕΕ. Αυτή η πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, σε συνδυασμό με τα μέτρα περιορισμού του εμπορίου από τρίτες χώρες που περιορίζουν τις εισαγωγές στις αγορές τους, έχει καταστήσει την αγορά της ΕΕ τον κύριο αποδέκτη της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγής χάλυβα. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των εισαγωγών, χαμηλή αξιοποίηση της παραγωγικής ικανότητας (67 % το 2024), υψηλό κόστος παραγωγής στην ΕΕ και, τελικά, απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητα της βιομηχανίας να επενδύσει στην αποκαρβονιοποίηση.
Για να αντιμετωπίσει αυτές τις κρίσιμες προκλήσεις, μεταξύ των οποίων η απώλεια περίπου 65 εκατομμυρίων τόνων παραγωγικής ικανότητας και έως και 100.000 θέσεων εργασίας από το 2007, η Επιτροπή ανακοίνωσε τον Μάρτιο του 2025 την πρόθεσή της να εκπονήσει ένα νέο μέτρο για τον τομέα του χάλυβα. Η πρόταση κατατέθηκε στη συνέχεια τον Οκτώβριο του 2025.
Πηγή άρθρου: www.consilium.europa.eu
