Οι υπήκοοι τρίτων χωρών στους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση επιστροφής θα πρέπει να συνεργάζονται με τις αρχές και να εγκαταλείπουν το έδαφος της ΕΕ

Ταχύτερες διαδικασίες, σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων και μέτρα για την πρόληψη των παράνομων μετακινήσεων εντός της ΕΕ

Η απέλαση σε τρίτη χώρα μπορεί να βασίζεται σε συμφωνία με τρίτη χώρα, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων «κόμβων επιστροφής»

Δυνατότητα κράτησης υπηκόων τρίτων χωρών πριν από την επιστροφή, προκειμένου να αποτραπεί η διαφυγή τους

Θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες για τα άτομα που ενέχουν κίνδυνο για την ασφάλεια

Τη Δευτέρα, οι διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με τις αλλαγές στην πολιτική της ΕΕ για την επιστροφή υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ που διαμένουν παράνομα στην ΕΕ.

Οι αναθεωρημένοι κανόνες, που βασίζονται στην πρόταση της Επιτροπής που υποβλήθηκε τον Μάρτιο του 2025, αποσκοπούν στην απλούστευση και την επιτάχυνση των διαδικασιών, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου, αποτρέποντας παράλληλα τις καταχρήσεις και τις παράνομες μετακινήσεις εντός της ΕΕ.

Σύμφωνα με τη συμφωνία, η απόφαση επιστροφής που εκδίδεται από τις αρμόδιες εθνικές αρχές σε υπήκοο χώρας εκτός ΕΕ που διαμένει παράνομα σε κράτος μέλος θα συνοδεύεται από την υποχρέωση να εγκαταλείψει τη σχετική χώρα της ΕΕ αμέσως ή εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.

Υποχρέωση συνεργασίας και κράτηση

Οι υπήκοοι χωρών εκτός ΕΕ που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής θα υποχρεούνται να συνεργάζονται με τις αρχές. Για τους σκοπούς της προετοιμασίας της επιστροφής τους, οι υπήκοοι τρίτων χωρών ενδέχεται να τεθούν υπό κράτηση, βάσει ατομικής αξιολόγησης, για παράδειγμα εάν δεν συνεργάζονται, ενέχουν κίνδυνο διαφυγής ή αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια. Η κράτηση θα πρέπει να διατάσσεται από διοικητική ή δικαστική αρχή. Η διάρκεια της κράτησης θα είναι έως 24 μήνες σε ένα κράτος μέλος, με δυνατότητα παράτασης έξι μηνών εάν αλλάξουν οι περιστάσεις, προκύψουν νέες πληροφορίες ή βελτιωθεί η συνεργασία με την οικεία τρίτη χώρα. Εάν ένας υπήκοος τρίτης χώρας μετακινηθεί σε άλλο κράτος μέλος και υπάρχουν λόγοι για την κράτησή του, μπορεί να εφαρμοστεί νέα περίοδος κράτησης. Τα κράτη μέλη θα μπορούν επίσης να απαιτούν τακτική αναφορά ή την υποχρέωση διαμονής σε καθορισμένο τόπο. Μπορούν επίσης να επιβληθούν εναλλακτικές λύσεις της κράτησης, όπως οικονομική εγγύηση ή ηλεκτρονική παρακολούθηση. Η κράτηση μπορεί να διαταχθεί για ασυνόδευτους ανηλίκους και οικογένειες με παιδιά, ως μέτρο έσχατης ανάγκης και για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.

Συμφωνίες με χώρες εκτός ΕΕ για την υποδοχή επαναπατριζόμενων

Οι νέοι κανόνες θα προβλέπουν επίσης τη δυνατότητα μεταφοράς, με εξαίρεση τους ασυνόδευτους ανηλίκους, σε χώρα που συμφωνεί να δεχτεί το άτομο, βάσει συμφωνίας που έχει συνάψει κράτος μέλος της ΕΕ (τα λεγόμενα «κέντρα επαναπατρισμού»). Τέτοιες συμφωνίες μπορούν να συνάπτονται μόνο με τρίτες χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές δίκαιο και την αρχή της μη επαναπροώθησης, και τα κράτη μέλη πρέπει να ενημερώνουν την Επιτροπή και τα άλλα κράτη μέλη πριν από την έναρξη εφαρμογής των συμφωνιών.

Εκτέλεση αποφάσεων επιστροφής που εκδίδονται σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ

Οι αποφάσεις επιστροφής θα περιλαμβάνονται σε «ευρωπαϊκή εντολή επιστροφής» και θα διατίθενται, μέσω του συστήματος πληροφοριών Σένγκεν, σε ολόκληρο τον χώρο Σένγκεν. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αναγνωρίσει και να εκτελέσει απόφαση επιστροφής που εκδόθηκε από άλλο κράτος μέλος βάσει της ευρωπαϊκής εντολής επιστροφής ή να εκδώσει νέα απόφαση επιστροφής. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει εντός δύο ετών εάν το σύστημα λειτουργεί αποτελεσματικά και μπορεί να προτείνει νέους κανόνες, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής αναγνώρισης των αποφάσεων επιστροφής σε ολόκληρη την ΕΕ.

Έναρξη ισχύος και εφαρμογή

Ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ μετά τη δημοσίευσή του. Ορισμένες διατάξεις, μεταξύ των οποίων αυτές που αφορούν τους κόμβους επιστροφής, την εκτίμηση της ηλικίας των ανηλίκων και την εξωτερική διάσταση των επιστροφών, θα εφαρμοστούν αμέσως. Άλλες διατάξεις που απαιτούν προπαρασκευαστικά μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή 12 μήνες μετά την έναρξη ισχύος.

Ο εισηγητής Malik Azmani (Renew, Κάτω Χώρες) δήλωσε: «Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, οι κανόνες της ΕΕ για τις επιστροφές χρειάζονταν αναμόρφωση εδώ και καιρό. Ο στόχος μας ήταν σαφής: ένα αποτελεσματικό, δίκαιο και λειτουργικό σύστημα επιστροφών, που θα εξασφαλίζει ένα νομικά ορθό κείμενο. Αναλάβαμε την ευθύνη μας και εργαστήκαμε εντατικά για την επίτευξη συμβιβασμού. Είχαμε εξαιρετική συνεργασία με την Επιτροπή και το Συμβούλιο. Το τελευταίο εκκρεμές ζήτημα που συζητήθηκε ήταν η έναρξη ισχύος των κανόνων. Για το Κοινοβούλιο, η ταχεία έναρξη ισχύος ήταν ουσιαστικής σημασίας και αγωνιστήκαμε σκληρά για να την εξασφαλίσουμε. Το σημαντικότερο είναι ότι η Ευρώπη παρέχει ένα σύστημα που είναι τόσο αξιόπιστο όσο και λειτουργικό στην πράξη».

Συνέντευξη Τύπου

Συνέντευξη Τύπου με τον εισηγητή Malik Azmani θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη, 2 Ιουνίου, από τις 10:00 έως τις 10:30 στην αίθουσα «Anna Politkovskaya» (SPAAK 0A50) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες. Οι διαπιστευμένοι εκπρόσωποι των μέσων ενημέρωσης μπορούν να παρευρεθούν αυτοπροσώπως ή να συμμετάσχουν εξ αποστάσεως μέσω της πλατφόρμας Interactio. Η συνέντευξη Τύπου θα μεταδοθεί ζωντανά και θα μαγνητοσκοπηθεί από το Κέντρο Πολυμέσων του Κοινοβουλίου.

Επόμενα βήματα

Η συμφωνία πρέπει να εγκριθεί επίσημα από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προτού τεθεί σε ισχύ.

Πηγή άρθρου: www.europarl.europa.eu