Οι ευρωβουλευτές έδωσαν το πρώτο πράσινο φως σε σχέδια για τη στήριξη της μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού, στρατευμάτων και μέσων σε ολόκληρη την ΕΕ, με στόχο την καλύτερη αποτροπή κάθε πιθανής επίθεσης.
Την Τρίτη, οι Επιτροπές Μεταφορών και Τουρισμού και Ασφάλειας και Άμυνας ενέκριναν τη θέση τους σχετικά με τους νέους κανόνες της ΕΕ για τη στρατιωτική κινητικότητα, με 49 ψήφους υπέρ, 9 κατά και 4 αποχές. Στόχος των κανόνων είναι η διευκόλυνση της μεταφοράς στρατιωτικού εξοπλισμού, αγαθών, προμηθειών και προσωπικού. Σύμφωνα με τους ευρωβουλευτές, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ανέδειξε την ανάγκη για πιο ισχυρό σχεδιασμό και ανάπτυξη των στρατιωτικών μεταφορών σε ολόκληρη την ΕΕ.
Διευκόλυνση των στρατιωτικών μετακινήσεων
Για την αντιμετώπιση των διοικητικών εμποδίων και των κατακερματισμένων εθνικών διαδικασιών, οι ευρωβουλευτές στηρίζουν τη δημιουργία ενός ασφαλούς ψηφιακού συστήματος πληροφοριών, το οποίο θα βοηθά τα κράτη μέλη της ΕΕ να διαχειρίζονται τις άδειες στρατιωτικών μεταφορών, τις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και τις τελωνειακές διατυπώσεις. Προτείνουν την επίσπευση της εφαρμογής του συστήματος για το 2027 νωρίτερα από την αρχική πρόταση της Επιτροπής για το 2030 και τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητάς του με το ΝΑΤΟ.
Οι ευρωβουλευτές στήριξαν μέτρα για την επιτάχυνση της χορήγησης αδειών στρατιωτικών μεταφορών, μέσω μόνιμων και έκτακτων αδειών, οι οποίες θα χορηγούνται εντός ενός μήνα και εντός δύο εργάσιμων ημερών αντίστοιχα. Ο κανονισμός θα προβλέπει επίσης τη σύσταση ομάδας μεταφορών για τη στρατιωτική κινητικότητα και θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη της ΕΕ να ορίσουν εθνικό συντονιστή για τη στρατιωτική κινητικότητα.
Ανθεκτικότητα των υποδομών και δεξαμενή αλληλεγγύης
Οι νέοι κανόνες καλούν τα κράτη μέλη της ΕΕ να δώσουν προτεραιότητα στην αναβάθμιση των κρίσιμων σημείων υποδομών διπλής χρήσης και ενεργειακού εφοδιασμού, όπως δρόμοι, γέφυρες, σήραγγες, σιδηροδρομικά δίκτυα ή προσβάσεις σε λιμένες, αερολιμένες και πολυτροπικούς εμπορευματικούς τερματικούς σταθμούς, ώστε να μπορούν να αντέξουν τις μετακινήσεις στρατιωτικών μεταφορών. Οι ευρωβουλευτές ζητούν επαρκή ευρωπαϊκή και εθνική χρηματοδότηση και αναθέτουν στην Επιτροπή να καταρτίσει σαφές χρονοδιάγραμμα επενδύσεων.
Για την αντιμετώπιση των ελλείψεων στις δυνατότητες στρατιωτικής κινητικότητας, οι νέοι κανόνες αναθέτουν στην Επιτροπή τη δημιουργία δεξαμενής αλληλεγγύης εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος τους. Η δεξαμενή αυτή θα συγκεντρώνει και θα επιμερίζει μεταφορικές και υλικοτεχνικές δυνατότητες της ΕΕ και των κρατών μελών της, όπως οχήματα, προσωπικό, συστήματα ΤΠΕ, ιατρικές μονάδες, πλοία ή τρένα, με σκοπό τη διευκόλυνση στρατιωτικών μεταφορικών επιχειρήσεων για τα κράτη μέλη της ΕΕ που έχουν ανάγκη. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν η δεξαμενή αλληλεγγύης να είναι ανοικτή και σε συμμάχους του ΝΑΤΟ εκτός ΕΕ, καθώς και στην Ουκρανία και τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.
Αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων σε περίοδο κρίσης
Οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν ότι, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ή κρίσης, οι συνήθεις κανόνες μεταφορών ή οι χωρητικότητες των δικτύων δεν επαρκούν για να καλύψουν μια σημαντική αύξηση στον όγκο, τη συχνότητα ή την ταχύτητα των στρατιωτικών μεταφορών. Για τον λόγο αυτό, στηρίζουν τη δημιουργία ενός ενισχυμένου ευρωπαϊκού συστήματος αντίδρασης για τη στρατιωτική κινητικότητα, του EMERS, το οποίο θα ενεργοποιεί προσωρινά μέτρα για τη διασφάλιση έγκαιρων και αδιάλειπτων στρατιωτικών μεταφορών σε ολόκληρη την ΕΕ σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή κρίσης, περιορίζοντας παράλληλα στο ελάχιστο τη διατάραξη της πολιτικής κυκλοφορίας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το EMERS θα ενεργοποιείται εντός 48 ωρών από το Συμβούλιο, έπειτα από πρόταση της Επιτροπής. Θα παραμένει σε ισχύ για έως και 12 μήνες και θα παρέχει στις ένοπλες δυνάμεις προτεραιότητα πρόσβασης στις μεταφορικές υποδομές. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν την αποζημίωση των ιδιοκτητών, φορέων εκμετάλλευσης και διαχειριστών υποδομών που επηρεάζονται, εφόσον υφίστανται αιτιολογημένες δαπάνες, ζημίες ή απώλεια εσόδων υπό αυτές τις συνθήκες.
Οι ευρωβουλευτές συμφώνησαν επίσης ότι μια τέτοια κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα απαλλάσσει όλες τις στρατιωτικές μεταφορές από τους περιορισμούς ενδομεταφορών και κυκλοφορίας και θα επιτρέπει λιγότερο περιοριστικούς χρόνους οδήγησης, διαλείμματα και περιόδους ανάπαυσης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ευημερία των εργαζομένων και η ασφάλεια των μεταφορών.
Ενισχυμένη συνεργασία με το ΝΑΤΟ
Οι ευρωβουλευτές δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της συμπληρωματικότητας μεταξύ των προσπαθειών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία και ομαλή μετακίνηση των συμμαχικών δυνάμεων σε περιόδους ειρήνης, κρίσης ή σύγκρουσης, μεταξύ άλλων και με στενούς εταίρους όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία.
Δήλωση
Ο εισηγητής της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, Roberts Zīle (ECR, Λετονία), δήλωσε: «Οι νέοι αυτοί κανόνες θα ενισχύσουν την ετοιμότητα της ΕΕ να ανταποκρίνεται σε προκλήσεις ασφάλειας και να μετακινεί γρήγορα στρατεύματα προς τα κράτη μέλη της ΕΕ που χρειάζονται βοήθεια. Τηρήσαμε τις προθεσμίες μας, ώστε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο τον Ιούλιο».
Επόμενα βήματα
Οι Επιτροπές Άμυνας και Μεταφορών αποφάσισαν επίσης, με 52 ψήφους υπέρ, 6 κατά και 4 αποχές, να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό συνομιλίες με το Συμβούλιο για την τελική μορφή της νομοθεσίας, εφόσον η Ολομέλεια δώσει το πράσινο φως τον Ιούλιο του 2026.
Πηγή άρθρου: www.europarl.europa.eu
