Την Πέμπτη 05 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την πρώτη της στρατηγική για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη του αντανακλαστικού της μακροπρόθεσμης σκέψης στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ, δίνοντας παράλληλα μεγαλύτερη βαρύτητα στις απόψεις και τις ανησυχίες των νέων. Πρωταρχικός στόχος της ΕΕ είναι να διασφαλίσει ότι οι τρέχουσες αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα το μέλλον, διασφαλίζοντας δίκαιη ισορροπία οφελών και βαρών μεταξύ όλων των γενεών.
Η στρατηγική ευθυγραμμίζεται με τις παγκόσμιες προσπάθειες για μια μακροπρόθεσμη προσέγγιση όσον αφορά τον σχεδιασμό και τις πολιτικές, όπως στη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τις μελλοντικές γενιές. Διαμορφώνεται γύρω από την έννοια της «σύμβασης μεταξύ των γενεών», η οποία βασίζεται σε τρεις βάσεις:
-Δίκαιη χάραξη πολιτικής, με την εφαρμογή «ελέγχου της νεολαίας» και εργαλείων ανάλυσης προοπτικών·
-δίκαιες ευκαιρίες για την αντιμετώπιση του κινδύνου διακρίσεων λόγω ηλικίας·
-Δίκαια μέρη, έτσι ώστε η περιοχή στην οποία γεννιέσαι να μην καθορίζει το μέλλον σου.
Υιοθετεί μια μακροπρόθεσμη προοπτική, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο σύνθετες προκλήσεις, όπως η δημογραφική αλλαγή, οι γεωπολιτικές αλλαγές, οι αλλαγές στην αγορά εργασίας, η κλιματική αλλαγή, η ψηφιοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη, μεταξύ πολλών άλλων, επηρεάζουν τόσο τις σημερινές όσο και τις μελλοντικές γενιές. Η στρατηγική αναγνωρίζει ότι οι προκλήσεις αυτές καταδεικνύουν τόσο το πεδίο εφαρμογής όσο και τον επείγοντα χαρακτήρα του εν λόγω ζητήματος.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η στρατηγική καθορίζει μια σειρά δράσεων, μεταξύ των οποίων:
–Δείκτης δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών για τον εντοπισμό ευκαιριών και κενών, την τεκμηρίωση των αποφάσεων πολιτικής και την προώθηση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών·
–πολύγλωσση δέσμη μέτρων χάραξης πολιτικής προσανατολισμένη στο μέλλον για τη στήριξη της ανάπτυξης του μελλοντικού αλφαβητισμού στις δημόσιες διοικήσεις σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ·
-Διοργάνωση δημογραφικού φόρουμ για την ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις δημογραφικές εξελίξεις·
–Η πρωτοβουλία «Φωνές του μέλλοντος» θα δρομολογηθεί σε συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών, καλώντας τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση του μέλλοντος των περιφερειών τους.
Η στρατηγική παρέχει επίσης μια κοινή κατεύθυνση για διάφορες πρωτοβουλίες της ΕΕ που συμβάλλουν ήδη στη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, υπογραμμίζοντας τον εγκάρσιο χαρακτήρα της. Δίνεται προτεραιότητα στην ανταγωνιστικότητα και την προώθηση ενός ισχυρού ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου. Από την εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς και την οικονομικά προσιτή στέγαση έως τα ισχυρά συστήματα φροντίδας και την περιβαλλοντική δικαιοσύνη, η στρατηγική συμβάλλει στην ενσωμάτωση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών σε όλους τους τομείς πολιτικής.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της ενέκριναν το Σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για το μέλλον και τη Διακήρυξη για τις μελλοντικές γενιές , τα οποία υπογραμμίζουν τη σημασία της πολυμέρειας και της προώθησης μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.
Μια έκθεση προόδου στις αρχές του 2028 θα συμβάλει στη διαδικασία των μελλοντικών γενεών των Ηνωμένων Εθνών.
Ιστορικό
Στις πολιτικές κατευθύνσεις για την περίοδο 2024-2029, η πρόεδρος της Επιτροπής κ. φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η ΕΕ πρέπει να διασφαλίσει «ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα δεν βλάπτουν τις μελλοντικές γενιές και ότι υπάρχει αυξημένη αλληλεγγύη και δέσμευση μεταξύ ατόμων διαφορετικών ηλικιών». Στο πλαίσιο αυτό, ο επίτροπος κ. Micallef, αρμόδιος για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, επιφορτίστηκε με την κατάρτιση «μιας στρατηγικής για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών, προκειμένου να χαρτογραφηθεί ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να ενισχύσουμε την επικοινωνία μεταξύ των γενεών και να διασφαλίσουμε ότι τα συμφέροντα των σημερινών και των μελλοντικών γενεών γίνονται σεβαστά καθ’ όλη τη διάρκεια της χάραξης της πολιτικής και της νομοθεσίας μας».
Η στρατηγική για τη δικαιοσύνη μεταξύ των γενεών αναπτύχθηκε μέσω έρευνας και συμμετοχής, με βάση τα στοιχεία και τις μεθόδους του εργαστηρίου πολιτικής της ΕΕ του Κοινού Κέντρου Ερευνών και μιας ομάδας ευρωπαίων πολιτών. Η τελευταία συγκέντρωσε 150 τυχαία επιλεγμένους πολίτες και από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, οι οποίοι διατύπωσαν 24 συστάσεις για την προώθηση της δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών. Οι ομάδες ευρωπαίων πολιτών αποτελούν μέρος των εργαλείων της ΕΕ για τη στήριξη του διαλόγου τόσο εντός όσο και μεταξύ των διαφόρων γενεών. Άλλα παραδείγματα είναι ο διάλογος της ΕΕ για τη νεολαία και η πλατφόρμα της ΕΕ για τη συμμετοχή των παιδιών.
Τον Σεπτέμβριο του 2024, οι παγκόσμιοι ηγέτες ενέκριναν το σύμφωνο για το μέλλον και τη διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τις μελλοντικές γενιές.
Πηγή άρθρου: ec.europa.eu
Πηγή εικόνας: greece.representation.ec.europa.eu
