Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο προσκλήσεις υποβολής στοιχείων για να συμβάλει στη διαμόρφωση της μελλοντικής στρατηγικής για την έρευνα και την καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα (R&I). Αυτή η βασική πρωτοβουλία παρακολούθησης αναμένεται να εγκριθεί έως το τέλος του 2026.

Η στρατηγική αποσκοπεί στην ενίσχυση της ικανότητας της Ευρώπης στην έρευνα και την καινοτομία στον τομέα των ωκεανών και των υδάτων μέσω της αντιμετώπισης επίμονων προκλήσεων, όπως ο κατακερματισμένος συντονισμός σε ενωσιακό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και οι φραγμοί στην εισαγωγή καινοτομιών στην αγορά. Θα στηρίξει επίσης τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων πιέσεων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση, την απώλεια βιοποικιλότητας και τη λειψυδρία.

Ευρωπαϊκή επίτροπος Νεοφυών Επιχειρήσεων, Έρευνας και Καινοτομίας, Ekaterina Zaharieva:

«Οι ωκεανοί και τα ύδατα έχουν καίρια σημασία για τη βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης. Μέσω της μελλοντικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την έρευνα και την καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα, θέλουμε να μετατρέψουμε την επιστήμη αιχμής σε πρακτικές λύσεις που προστατεύουν τα οικοσυστήματα, ενισχύουν την ανθεκτικότητα και στηρίζουν μια ανταγωνιστική γαλάζια και έξυπνη ως προς το νερό οικονομία. Καλούμε τους ερευνητές, τους φορείς καινοτομίας, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμβάλουν στη διαμόρφωση των μελλοντικών προτεραιοτήτων της Ευρώπης στην έρευνα και την καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα. Επενδύοντας στην καινοτομία και επιταχύνοντας την υιοθέτηση λύσεων, η Ευρώπη μπορεί να ενισχύσει την παγκόσμια ηγετική της θέση, οικοδομώντας παράλληλα ένα πιο ανθεκτικό και βιώσιμο μέλλον για όλους.»

Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας και Ωκεανών, Κώστας Καδής:

«Οι ωκεανοί και τα ύδατά μας δεν έχουν σύνορα, ούτε και η φιλοδοξία μας να τα προστατεύσουμε. Σήμερα, η ευρωπαϊκή έρευνα και καινοτομία στον τομέα των ωκεανών και των υδάτων παραμένει κατακερματισμένη. Προκλήσεις όπως η απώλεια βιοποικιλότητας, η κλιματική αλλαγή και η ρύπανση απαιτούν ενότητα και όχι απομόνωση. Σήμερα, προκηρύσσουμε δύο προσκλήσεις υποβολής στοιχείων για τη διαμόρφωση της μελλοντικής στρατηγικής της ΕΕ για την έρευνα και την καινοτομία στους ωκεανούς και τα ύδατα —ένα κρίσιμο βήμα που θα ενώσει τις γνώσεις, τις υποδομές και το ταλέντο μας για πιο ανταγωνιστική επιστήμη, τεχνολογία και γαλάζια οικονομία των ωκεανών.»

Ευρωπαϊκή επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Jessika Roswall:

«Με τη στρατηγική της ΕΕ για την ανθεκτικότητα των υδάτων, εντείνουμε τη δράση μας για την προστασία και την αποκατάσταση των ωκεανών και των υδάτων μας. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε μια έξυπνη ως προς το νερό οικονομία που θα ξεκλειδώνει και θα κλιμακώνει καινοτόμες λύσεις για τη διαχείριση του νερού με μια προσέγγιση από την πηγή στη θάλασσα και θα χρησιμοποιεί το νερό πιο αποτελεσματικά. Εντείνοντας την έρευνα και την καινοτομία, θέλουμε να μετατρέψουμε τη γνώση σε πρακτικές λύσεις για την υγεία των ωκεανών και την αποδοτική χρήση των υδάτων, συμπεριλαμβανομένης της αναβάθμισης των λύσεων που βασίζονται στη φύση για το κλίμα και την ανθεκτικότητα των υδάτων. Καλώ όλους τους εμπειρογνώμονες και τα ενδιαφερόμενα μέρη να συνεισφέρουν την εμπειρία τους και να συμβάλουν στη διαμόρφωση αυτού του έργου.»

Με βάση την προσέγγιση «πηγή προς θάλασσα», η στρατηγική θα ενισχύσει την ηγετική θέση της Ευρώπης στην επιστήμη, την καινοτομία και την τεχνολογία των ωκεανών και των υδάτων. Θα στηρίξει μια βιώσιμη γαλάζια οικονομία και μια έξυπνη ως προς το νερό οικονομία και θα ενισχύσει τη συνολική ανθεκτικότητα, ανταγωνιστικότητα και στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, η οποία θα βοηθήσει την Ευρώπη να επιτύχει τους περιβαλλοντικούς και κλιματικούς στόχους της.

Οι δύο προσκλήσεις υποβολής στοιχείων θα στηρίξουν την ανάπτυξη συντονισμένης προσέγγισης από πηγή σε θάλασσα, η οποία θα συνδέει ποταμούς, υπόγεια ύδατα, λίμνες, παράκτιες περιοχές και θάλασσες για την καλύτερη αντιμετώπιση των διασυνδεδεμένων περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων.

Η πρόσκληση υποβολής στοιχείων για την έρευνα και την έρευνα στον τομέα των ωκεανών επικεντρώνεται στις προτεραιότητες έρευνας και καινοτομίας που σχετίζονται με τους ωκεανούς, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, της παρατήρησης των ωκεανών, των γνώσεων για τη θάλασσα και της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας. Η πρόσκληση υποβολής στοιχείων R&I για την ανθεκτικότητα των υδάτων αφορά τα συστήματα γλυκών υδάτων, την ανθεκτικότητα και την αποδοτικότητα των υδάτων, καθώς και καινοτόμες λύσεις για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων.

Οι προσκλήσεις υποβολής στοιχείων είναι ανοικτές έως τις 02/08/2026 στη διαδικτυακή πύλη της Επιτροπής «Πείτε την άποψή σας», η οποία είναι διαθέσιμη σε όλες τις επίσημες γλώσσες της ΕΕ. Οι ερευνητές, οι φορείς καινοτομίας, η βιομηχανία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, οι δημόσιες αρχές, οι ΜΚΟ, τα ενδιαφερόμενα μέρη και οι πολίτες καλούνται να ανταλλάξουν απόψεις σχετικά με τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις προτεραιότητες για την έρευνα και την καινοτομία στον τομέα των ωκεανών και των υδάτων.

Οι παρατηρήσεις που θα συγκεντρωθούν θα συμβάλουν στην ανάπτυξη της στρατηγικής, η οποία έχει ως στόχο:

  • ενίσχυση της παγκόσμιας ηγετικής θέσης της ΕΕ στις επιστήμες των ωκεανών και των υδάτων
  • προσδιορισμός και διάρθρωση στρατηγικών προτεραιοτήτων και επενδύσεων έρευνας και καινοτομίας στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» 2028-2034 και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας
  • βελτίωση του συντονισμού στην έρευνα και την καινοτομία για την καλύτερη ευθυγράμμιση των ενωσιακών, εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων και την τόνωση της διασυνοριακής και διεθνούς συνεργασίας
  • στήριξη καινοτόμων λύσεων για την προστασία και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων των ωκεανών και των υδάτων και αύξηση της αναβάθμισης των λύσεων που βασίζονται στη φύση, με παράλληλη δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών στον τομέα της γαλάζιας οικονομίας και των υδάτων
  • ενίσχυση των συστημάτων παρατήρησης, παρακολούθησης και πρόβλεψης των ωκεανών και των υδάτων μέσω νέων μοντέλων, τεχνολογιών και βελτιωμένης ανταλλαγής γνώσεων
  • στήριξη της εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ και των διεθνών διαδικασιών που συνδέονται με τις θάλασσες και τους ωκεανούς, την προστασία και την ανθεκτικότητα των υδάτων, τη βιοποικιλότητα και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή
  • βελτιστοποίηση της στήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου καινοτομίας, από την έρευνα έως την επέκταση, την ανάπτυξη και την υιοθέτηση από την αγορά.
  • ενίσχυση της ανάπτυξης δεξιοτήτων για την επιστήμη των ωκεανών, την ανθεκτικότητα των υδάτων και τις θέσεις εργασίας στη γαλάζια οικονομία

Οι συνεισφορές θα συμβάλουν επίσης στη διαμόρφωση προτεραιοτήτων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» 2028-2034 και θα ενισχύσουν τις συνέργειες με τοπικές, εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές.

Ιστορικό

Η μελλοντική στρατηγική έρευνας και καινοτομίας για τους ωκεανούς και τα ύδατα, η οποία ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς και συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής της ΕΕ για την ανθεκτικότητα των υδάτων, ανταποκρίνεται στην αυξανόμενη ανάγκη επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης, της απώλειας βιοποικιλότητας και της αυξανόμενης καταπόνησης των υδάτινων πόρων.

Η στρατηγική θα βοηθήσει την Ευρώπη να ενισχύσει την επιστημονική, τεχνολογική και βιομηχανική υπεροχή της στους τομείς των ωκεανών και των υδάτων, βελτιώνοντας παράλληλα την ετοιμότητα, την ανθεκτικότητα και τη βιωσιμότητα.

Η έρευνα και η καινοτομία θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, στη στήριξη της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, στη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και της εφαρμογής καινοτόμων λύσεων και τεχνολογιών.

Η πρωτοβουλία θα συμβάλει επίσης στην ενίσχυση του συντονισμού σε ολόκληρο το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», τις αποστολές και τις εταιρικές σχέσεις της ΕΕ, βελτιώνοντας παράλληλα τις συνέργειες με τα μελλοντικά χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ και τις ιδιωτικές επενδύσεις για τη στήριξη της υιοθέτησης της καινοτομίας και της διείσδυσης στην αγορά.

Περισσότερες πληροφορίες

Πηγή άρθρου: research-and-innovation.ec.europa.eu