Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για μια βασική νομοθετική πρόταση που στηρίζει την εφαρμογή των κλιματικών στόχων της ΕΕ για το 2040, ενώ ενισχύει την ανθεκτικότητα στις διακυμάνσεις των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων. Η συμφωνία ενισχύει το Απόθεμα Σταθερότητας της Αγοράς (Market Stability Reserve – MSR) για το νέο σύστημα εμπορίας εκπομπών που καλύπτει τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς (ETS2), συμβάλλοντας στη διασφάλιση μιας ομαλής και προβλέψιμης εκκίνησης όταν το σύστημα τεθεί σε λειτουργία το 2028.
Σε συνέχεια της πρότασης της Επιτροπής, η συμφωνία αυτή ενισχύει τις δικλίδες ασφαλείας του ETS2, επιτρέποντας ισχυρότερη παρέμβαση για τη στήριξη της σταθερότητας των τιμών στην αγορά και ενισχύοντας τη δυνατότητα του αποθέματος να λειτουργεί μακροπρόθεσμα, διατηρώντας παράλληλα την περιβαλλοντική ακεραιότητα του συστήματος. Με την ενίσχυση του Αποθέματος Σταθερότητας της Αγοράς για το ETS2, η συμφωνία στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ δεσμεύεται σε μια προβλέψιμη και αξιόπιστη αγορά άνθρακα, παρέχοντας μεγαλύτερη βεβαιότητα για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές που επενδύουν στη μετάβαση. Μαζί με το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν σε μια δίκαιη και ομαλή μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα.
Πρώτον, για την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης προβλεψιμότητας και εμπιστοσύνης στην αγορά, ενισχύεται η δυνατότητα λειτουργίας του αποθέματος πέραν του 2030 μέσω της επέκτασης της ισχύος των δικαιωμάτων εκπομπών του ETS2 που διατηρούνται στο απόθεμα και πέραν του 2030, για μελλοντική διάθεση εφόσον χρειαστεί.
Δεύτερον, η συμφωνία επιτρέπει ισχυρότερη παρέμβαση για τη σταθερότητα των τιμών, διπλασιάζοντας τον αριθμό των δικαιωμάτων που θα εισάγονται στην αγορά εάν η τιμή του ETS2 υπερβεί ένα συγκεκριμένο επίπεδο.
Τρίτον, η συμφωνία προβλέπει πιο πρώιμες και πιο σταδιακές αποδεσμεύσεις δικαιωμάτων από το απόθεμα στην αγορά, ως πρόσθετη δικλίδα για τη σταθερότητα της αγοράς.
Η συμφωνία για τις στοχευμένες αλλαγές στο MSR ολοκληρώνει ένα σύνολο μέτρων που ανακοίνωσε ο Επίτροπος για το Κλίμα, την Κλιματική Ουδετερότητα και την Καθαρή Ανάπτυξη Wopke Hoekstra στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος του Οκτωβρίου 2025, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας της αγοράς ETS2 και την επιτάχυνση των πρώιμων επενδύσεων. Οι πρώιμες δημοπρασίες του ETS2 θα ξεκινήσουν ήδη από το 2027, καθιστώντας διαθέσιμα έσοδα νωρίτερα για επενδύσεις και παρέχοντας ένα διαφανές σήμα τιμής. Επιπλέον, η Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δημιούργησαν μια νέα Διευκόλυνση Προχρηματοδότησης ETS2 για τα κράτη-μέλη, διαθέτοντας έως και 3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027.
Επόμενα βήματα
Μετά από αυτή την προσωρινή συμφωνία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ θα πρέπει να υιοθετήσουν επίσημα το κείμενο. Στη συνέχεια, η τροποποίηση του Αποθέματος Σταθερότητας της Αγοράς θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και θα τεθεί σε ισχύ.
Ιστορικό
Το νέο σύστημα ETS2, το οποίο θα καταστεί πλήρως λειτουργικό έως το 2028, συμπληρώνει άλλες πολιτικές και μέτρα για την παροχή κινήτρων και τη στήριξη της μείωσης των εκπομπών από τα κτίρια, τις οδικές μεταφορές και άλλους τομείς, με τρόπο τεχνολογικά ουδέτερο και φιλικό προς την ανταγωνιστικότητα. Αυτό θα αποτελέσει σημαντική συμβολή στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Για τη στήριξη μιας δίκαιης μετάβασης, συνοδεύεται από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το οποίο θα βοηθήσει τα κράτη-μέλη να στηρίξουν ευάλωτα νοικοκυριά, χρήστες μεταφορών και πολύ μικρές επιχειρήσεις μέσω στοχευμένων επενδύσεων σε καθαρές λύσεις θέρμανσης κτιρίων και μεταφορών, καθώς και μέσω στοχευμένων μέτρων εισοδηματικής στήριξης.
Το Απόθεμα Σταθερότητας της Αγοράς έχει σχεδιαστεί για να ενισχύει την ανθεκτικότητα του ETS2, προσαρμόζοντας την προσφορά δικαιωμάτων εκπομπών ανάλογα με τις εξελίξεις της αγοράς, καθιστώντας την αγορά άνθρακα πιο ανθεκτική σε μελλοντικούς κραδασμούς. Η Επιτροπή υπέβαλε την πρότασή της για τροποποίηση στις 27 Νοεμβρίου 2025, ανταποκρινόμενη σε αιτήματα της ευρείας πλειοψηφίας των κρατών-μελών και πολλών μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Πηγή άρθρου: climate.ec.europa.eu
