Πώς μπορεί η Ευρώπη να καταστήσει σειρά από αγαθά και υπηρεσίες πιο εύκολα προσβάσιμα στα άτομα με αναπηρία; Πώς μπορούν τα άτομα με αναπηρίες να ασκήσουν τα πλήρη δικαιώματά τους ως Ευρωπαίοι πολίτες τη στιγμή που τόσοι πολλοί παραμένουν αποκλεισμένοι από την κοινωνία; Αυτά είναι δύο από τα ερωτήματα που θίγει η νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Άτομα με Αναπηρίες.

Σύμφωνα με έρευνες, ένας στους έξι πολίτες της ΕΕ θεωρεί πως έχει κάποια αναπηρία ή κάποιο μακροχρόνιο πρόβλημα υγείας- δηλαδή κατά προσέγγιση 80 εκατομμύρια πολίτες. Η ΕΕ πιστεύει πως αυτά τα άτομα δικαιούνται να ζουν με αξιοπρέπεια, να χαίρουν ίσης μεταχείρισης με τον υπόλοιπο πληθυσμό, να ζουν ανεξάρτητα και να αναλαμβάνουν πλήρη και ενεργό ρόλο στην κοινωνία.

Η ΕΕ έχει ήδη θεσπίσει νομοθεσία για να διασφαλίσει ότι τα άτομα με αναπηρία δεν υφίστανται καμία διάκριση στο χώρο εργασίας.  Προτάσεις για την επέκταση της προστασίας ενάντια στις διακρίσεις και εκτός επαγγελματικού χώρου είναι επίσης προ των πυλών.

Παρά το γεγονός ότι τα δικαιώματά τους κατοχυρώνονται τόσο σε επίπεδο ευρωπαϊκής όσο και σε επίπεδο εθνικής νομοθεσίας, πολλά άτομα με αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην καθημερινότητά τους.

Οι άνθρωποι αυτοί είναι κατά μέσο όρο φτωχότεροι και πιο περιθωριοποιημένοι από την πλειοψηφία των υπόλοιπων Ευρωπαίων. Επιπλέον, έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι άνεργοι και να έχουν περιορισμένη πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες, όπως  είναι η εκπαίδευση, η υγειονομική περίθαλψη, τα μέσα μεταφοράς, η στέγαση και η τεχνολογία.

Καταλύτης αλλαγών

Σε μία αποφασιστική κίνηση να αλλάξει αυτήν την κατάσταση, η Επιτροπή υιοθέτησε μία νέα Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τα Άτομα μεΑναπηρία που καλύπτει τα έτη 2010-2020.

Η Επιτροπή επιθυμεί να λειτουργήσει η στρατηγική αυτή ως καταλύτης για την ενίσχυση των ατόμων με αναπηρία, ούτως ώστε να μπορέσουν να απολαμβάνουν  τα πλήρη δικαιώματά τους ως πολίτες.  Για την επίτευξη του στόχου αυτού καθορίζει μία σειρά από δράσεις σε οκτώ καίριους τομείς: προσβασιμότητα, συμμετοχή, ισότητα, απασχόληση, απασχόληση, εκπαίδευση και κατάρτιση, κοινωνική προστασία, υγεία και εξωτερική δράση.

Για να σημειώσει πρόοδο σε αυτούς τους τομείς, η στρατηγική δρομολόγησε μια σειρά από δραστηριότητες για τα πέντε πρώτα χρόνια εφαρμογής της.

Η Επιτροπή θα εξετάσει τη σύνταξη μιας Ευρωπαϊκής Πράξης για Άτομα με Αναπηρία μέσα στο 2012, με σκοπό τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε αγαθά, υπηρεσίες και δημόσιες υποδομές μέσω της καθιέρωσης κριτηρίων προσβασιμότητας και της ενίσχυσης της χρήσης των δημόσιων προμηθειών ως μέσου για την αγορά προσβάσιμων αγαθών και υπηρεσιών.

Οι προσπάθειες αυτές για βελτίωση της προσβασιμότητας θα είναι ευεργετικές τόσο για την οικονομία όσο και για την κοινωνία. Η αγορά (υπο)βοηθητικών συσκευών στην ΕΕ τιμάται περίπου στα 30 δις Ευρώ ετησίως. Η επέκταση της τυποποίησης  και η πρόσβαση σε μια πανευρωπαϊκή αγορά ευνοούν τις οικονομίες κλίμακας και θα διευκολύνουν τις επιχειρήσεις στην πώληση των αγαθών και υπηρεσιών τους εκατέρωθεν των εθνικών συνόρων.

Επιπλέον, οι προκηρύξεις για δημόσιες  προμήθειες που περιλαμβάνουν προδιαγραφές προσβασιμότητας θα μπορούσαν να καταστήσουν δημόσιες υποδομές, όπως είναι οι σιδηροδρομικοί σταθμοί και τα  δημοτικά κτίρια, πιο προσβάσιμες.

Η στρατηγική επιδιώκει να αυξήσει τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στο πολιτικό γίγνεσθαι. Στις δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση συμπεριλαμβάνεται η διευκόλυνση της πρόσβασης στις εγκαταστάσεις των εκλογικών κέντρων και σε προεκλογικό υλικό μέσω, παραδείγματος χάριν, της αύξησης χρήσης της νοηματικής γλώσσας και του συστήματος Braille.

Πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ εκδίδουν κάρτες αναπηρίας που επιτρέπουν στους κατόχους τους την πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών. Η στρατηγική δεσμεύεται ότι θα υπάρξει μέριμνα για τη μελέτη και προώθηση της δυνατότητας αμοιβαίας αναγνώρισης αυτών των καρτών, καθώς και των δικαιωμάτων που απορρέουν από την κατοχή τους.

Η στρατηγική θα ανταποκριθεί και στην ανάγκη να κατοχυρωθεί η χρήση των προγραμμάτων της ΕΕ για την παροχή βοήθειας σε άτομα με αναπηρίες.

Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και άλλοι φορείς χρηματοδότησης αναμένεται να εξακολουθήσουν να στηρίζουν προγράμματα για άτομα με αναπηρία. Επιπλέον, η Επιτροπή, μέσα από την καινούρια της πρωτοβουλία ‘Νεολαία σε Κίνηση’(Youth on the Move), θα αναπτύξει πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης τέτοιες, που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των νέων με αναπηρία.

Εξίσου ψηλά στην ημερήσια διάταξη βρίσκεται και η ανάγκη εξασφάλισης ότι η Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Καταπολέμηση της Φτώχειας θα αξιποιηθεί για την παροχή βοήθειας σε άτομα με αναπηρία που ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Στοχεύοντας στην αύξηση των ευκαιριών απασχόλησης για άτομα με αναπηρία, η στρατηγική θέτει  ένα χρονοδιάγραμμα με σκοπό τη βελτίωση της συλλογής  και επεξεργασίας δεδομένων, καθώς  και την κατάθεση προτάσεων για νέες πορείες δράσης.

Τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία πρέπει επίσης να καθοδηγούν τις δραστηριότητες της ΕΕ στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων, κυρίως μέσω της διαδικασίας διεύρυνσης και των αναπτυξιακών προγραμμάτων.

Μία πόλη που επιβραβεύτηκε δίνοντας το καλό παράδειγμα

Η Επιτροπή  θεσμοθέτησε επίσης το Βραβείο Φιλικής προς τα Άτομα με Αναπηρίες Πόλης (Access City Award ) προς τιμήν των ευρωπαϊκών πόλεων που προβαίνουν σε αλλαγές στο αστικό τους περιβάλλον, έτσι ώστε να παρέχουν μεγαλύτερες ευκαιρίες στα άτομα με αναπηρίες.

Η ισπανική πόλη Άβιλα υπήρξε η πρώτη στην οποία απονεμήθηκε η διάκριση αυτή. Οι κριτές εντυπωσιάστηκαν από τον τρόπο που μία μεσαιωνική πόλη σαν την Άβιλα έχει βελτιώσει την προσβασιμότητα στα δημόσια κτίρια, έχει αναπτύξει προσβάσιμες τουριστικές εγκαταστάσεις και έχει αυξήσει τις εργασιακές ευκαιρίες των ατόμων με αναπηρία.

Η βράβευση ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια του «Συνεδρίου για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ατόμων με Αναπηρίες», που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στις 2 Δεκεμβρίου 2010.

Οι συμμετέχοντες εξέτασαν τις εμπειρίες ατόμων με αναπηρίες  που αφορούσαν στην ταυτότητά ως Ευρωπαίων πολιτών, σε θέματα σπουδών και εργασίας στο εξωτερικό, θέματα κοινωνικής ασφάλισης και κινητικότητας, καθώς και πρόσβασης σε ψυχαγωγικές και πολιτιστικές δραστηριότητες.

Περισσότεροι σύνδεσμοι

Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Αναπηρία:
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=423&newsId=933&furtherNews=yes

Βραβείο Φιλικής προς τα Άτομα με Αναπηρίες Πόλης:
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=el&catId=429&newsId=955&furtherNews=yes

Συνέδριο για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ατόμων με Αναπηρίες:
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=429&langId=en&eventsId=283&furtherEvents=yes

«Νεολαία σε Κίνηση» (Youth on the Move):
http://europa.eu/youthonthemove/

Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα για την Καταπολέμηση της Φτώχειας:
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=961&langId=el