Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την «Πρωτοβουλία για την Ανθεκτικότητα της Παγκόσμιας Υγείας». Η στρατηγική αυτή τοποθετεί την ΕΕ ως αξιόπιστο και πρωτοπόρο παράγοντα στον τομέα της παγκόσμιας υγείας, ενισχύοντας την παγκόσμια πρόληψη, ετοιμότητα και αντίδραση σε μελλοντικές απειλές για την υγεία και αντιμετωπίζοντας τα κενά ανθεκτικότητας στα συστήματα υγείας.

Καθορίζει το στρατηγικό πλαίσιο για τη μελλοντική δράση της ΕΕ, ώστε η Ευρώπη να μπορεί να ανταποκρίνεται ταχύτερα στις απειλές και τις κρίσεις στον τομέα της υγείας σε έναν αλληλοσυνδεόμενο κόσμο, με βάση ένα ισχυρό πολυμερές σύστημα και τη συνεργασία με τους εταίρους. Αυτό ενισχύει περαιτέρω τη στρατηγική αυτονομία και την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και υποστηρίζει τη μετάβαση των εταίρων μας από την εξάρτηση από τη βοήθεια προς την υγειονομική κυριαρχία.

Η Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Ανθεκτικότητα στον Τομέα της Υγείας προτείνει πέντε βασικούς τομείς προτεραιότητας που προσδίδουν τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία στη συμβολή της ΕΕ στη σταθερότητα και τη συλλογική δράση στον τομέα της παγκόσμιας υγείας.

Προώθηση μιας πιο αποτελεσματικής και λιγότερο κατακερματισμένης παγκόσμιας αρχιτεκτονικής στον τομέα της υγείας. Είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστούν οι τρέχουσες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοδοτικών κενών. Ο ενισχυμένος συντονισμός εντός της ΕΕ στον τομέα της παγκόσμιας υγείας θα αποτελέσει βασικό άξονα και η ΕΕ θα συνεχίσει να τηρεί τη μακροχρόνια δέσμευσή της στην παγκόσμια ατζέντα για την υγεία, συμβάλλοντας στις κοινές προσπάθειες. Η ΕΕ έχει ήδη κινητοποιήσει πάνω από 6 δισεκατομμύρια ευρώ για επενδύσεις στον τομέα της υγείας στο πλαίσιο του Μέσου Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Μέσου «Παγκόσμια Ευρώπη» και έχει καταστήσει την υγεία βασικό πυλώνα του «Global Gateway», του μηχανισμού εξωτερικών επενδύσεων της ΕΕ.

Υποστήριξη ανθεκτικών συστημάτων υγείας υπό την ηγεσία των χωρών. Τα ισχυρά εθνικά συστήματα υγείας αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ανθεκτικότητας: οι χώρες που μπορούν να χρηματοδοτούν, να διαχειρίζονται και να παρέχουν τις δικές τους βασικές υπηρεσίες υγείας είναι σε θέση να ανταποκρίνονται σε κρίσεις, να προστατεύουν τον πληθυσμό τους και να διατηρούν τη συνέχεια της περίθαλψης σε περιόδους κρίσεων. Ως εκ τούτου, η ΕΕ θα υποστηρίξει τη μετάβαση των χωρών-εταίρων προς την κυριαρχία στον τομέα της υγείας μέσω συγκεκριμένων επενδύσεων και ανταλλαγής εμπειρογνωμοσύνης, με έμφαση στην πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη.

Ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε παγκόσμιο επίπεδο έναντι παγκόσμιων απειλών και κρίσεων στον τομέα της υγείας. Η ΕΕ θα ενισχύσει τα παγκόσμια δίκτυα για βελτιωμένη ανίχνευση, ετοιμότητα και αντίδραση σε επιδημικές απειλές. Η ΕΕ θα ενισχύσει την ικανότητά της για αντίδραση σε κρίσεις, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη διαθεσιμότητα ιατρικών αντιμέτρων — συμπεριλαμβανομένων θεραπευτικών αγωγών, εμβολίων και διαγνωστικών μέσων. Η ΕΕ θα υποστηρίξει επίσης έναν παγκόσμιο δείκτη παρακολούθησης της υγείας και της ανθεκτικότητας για την καταγραφή των παγκόσμιων δαπανών στον τομέα της υγείας.

Διαφοροποίηση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού και της παραγωγής βασικών προϊόντων υγείας. Η πρωτοβουλία ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και προωθεί αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες με επιχειρήσεις και αρχές σε χώρες εταίρους. Προωθεί την ευρωπαϊκή ιατρική επιστήμη και τεχνολογία, ενώ παράλληλα επεκτείνει τις παγκόσμιες παραγωγικές ικανότητες και τις επενδυτικές ευκαιρίες που υποστηρίζουν την ανάπτυξη τοπικών υποδομών, δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας. Για να επιτευχθεί αυτό, η ΕΕ θα υποστηρίξει τη διαφοροποίηση των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, την ανάπτυξη βασικών προϊόντων υγείας και τη διεθνή συνεργασία για την ανταλλαγή γνώσεων σχετικά με τα ιατρικά αντίμετρα και την ικανότητα αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων. Η ΕΕ θα επιταχύνει επίσης την αξιοποίηση των επενδυτικών εργαλείων της (όπως η πρωτοβουλία «Team Europe» για τη μεταποίηση και την πρόσβαση σε εμβόλια, φάρμακα και τεχνολογίες υγείας – MAV+), και θα επιδιώξει τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα για τη στήριξη επενδύσεων σε χώρες-εταίρους.

Ενίσχυση της κοινωνικής ανθεκτικότητας μέσω της προώθησης της εμπιστοσύνης στην επιστήμη και της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης και της ψευδούς πληροφόρησης στον τομέα της υγείας, ώστε να διασφαλιστεί ότι η χάραξη πολιτικής για την παγκόσμια υγεία θα εξακολουθήσει να βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία και συνεργασία. Συγκεκριμένα, η πρωτοβουλία θα συμβάλει στη βελτίωση της πρόσβασης σε αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα, στην ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες-εταίρους στον τομέα της επικοινωνίας για τη δημόσια υγεία και στην υποστήριξη των προσπαθειών για την καταπολέμηση των ψευδών και παραπλανητικών πληροφοριών στον τομέα της υγείας.

Για να μετατραπούν αυτές οι προτεραιότητες σε δράση, η Παγκόσμια Πρωτοβουλία για την Ανθεκτικότητα στον Τομέα της Υγείας περιλαμβάνει εννέα εμβληματικά μέτρα σε εθνικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, με στόχο την ενίσχυση της ετοιμότητας, τη βελτίωση του συντονισμού και τη δημιουργία ανθεκτικών συστημάτων σε όλο τον κόσμο. Η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει μεταξύ του 2026 και του 2027.

Ιστορικό

Η Πρωτοβουλία για την Ανθεκτικότητα της Παγκόσμιας Υγείας βασίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας, στη Στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας, στη Στρατηγική της ΕΕ για την Παγκόσμια Υγεία και στις επενδύσεις του προγράμματος «Global Gateway» σε χώρες-εταίρους.

Μέσω του «Global Gateway» και της προσέγγισης «Team Europe», και με τη συμπλήρωση της στρατηγικής της Ένωσης Ετοιμότητας, η ΕΕ κινητοποιεί καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία και συγκεντρώνει δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους για να βοηθήσει τους εταίρους να καλύψουν τα επενδυτικά κενά σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ενισχύοντας την ικανότητα πρόβλεψης, πρόληψης, ανίχνευσης και αντιμετώπισης διασυνοριακών απειλών για την υγεία.

Η ΕΕ έχει προωθήσει μετασχηματιστικά προγράμματα στον τομέα της υγείας, όπως η πρωτοβουλία «Team Europe» για την παραγωγή και την πρόσβαση σε εμβόλια, φάρμακα και τεχνολογίες υγείας στην Αφρική, γνωστή ως MAV+. Μέχρι σήμερα, το MAV+ έχει επενδύσει περίπου 2 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της προσφοράς και της ζήτησης ιατρικών ειδών στην αφρικανική ήπειρο.

Η σταθερή υποστήριξη της ΕΕ στον πολυμερισμό αποτυπώνεται στην πρόσφατη δέσμευση ύψους 700 εκατ. ευρώ προς το Παγκόσμιο Ταμείο. Το 2024-2025, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συνεισέφεραν επίσης 1,7 δισ. ευρώ στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» έχει συνεισφέρει σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ευρώ στην έρευνα και την καινοτομία στον τομέα της υγείας. Το πρόγραμμα EU4Health έχει διαθέσει περισσότερα από 130 εκατομμύρια ευρώ μεταξύ 2022 και 2024 σε διεθνείς εταίρους. Σε ανθρωπιστικές καταστάσεις, 745 εκατομμύρια ευρώ διατέθηκαν ειδικά για παρεμβάσεις στον τομέα της υγείας μεταξύ 2022 και 2025.

Πηγή εικόνας και άρθρου: European Commission