ΕΕ-ΝΑΤΟ: Η 10η έκθεση προόδου επιβεβαιώνει τη δέσμευση για προώθηση της συνεργασίας εν μέσω αστάθειας και προκλήσεων ασφαλείας

Το Συμβούλιο σημείωσε τη δέκατη έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή των 74 κοινών προτάσεων που εγκρίθηκαν από τα Συμβούλια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στις 6 Δεκεμβρίου 2016 και στις 5 Δεκεμβρίου 2017.

Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι το ΝΑΤΟ και η ΕΕ παραμένουν σταθεροί υπερασπιστές της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας και της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες. Τονίζει ότι οι κοινές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας, όπως οι ενέργειες της Ρωσίας, η αστάθεια στις ανατολικές και νότιες γειτονιές της Ευρώπης, οι αυξανόμενες εντάσεις στα Δυτικά Βαλκάνια και οι προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, απαιτούν περαιτέρω ενίσχυση της διατλαντικής συνεργασίας.

Αυτό θα πρέπει να γίνει μέσω μιας ακόμη πιο ισχυρής, συνεκτικής και συμπληρωματικής εταιρικής σχέσης ΝΑΤΟ-ΕΕ, η οποία θα αντιμετωπίζει επείγοντα ζητήματα όπως η ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας, ιδίως με την αύξηση των ευρωπαϊκών αμυντικών δαπανών, την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε ικανότητες, την επέκταση της αμυντικής βιομηχανικής ικανότητας και την αύξηση της αμυντικής παραγωγής.

Η έκθεση υπογραμμίζει και αναλύει την απτή πρόοδο που επιτεύχθηκε μεταξύ Ιουνίου 2024 και Μαΐου 2025 σε όλο το φάσμα της ατζέντας συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ.

Πολιτικός διάλογος

Ο πολιτικός διάλογος αυξήθηκε σημαντικά, αντανακλώντας την αποφασιστικότητα της νέας ηγεσίας της ΕΕ και του ΝΑΤΟ να ενισχύσουν την αμοιβαία κατανόηση, να αυξήσουν τις αλληλεπιδράσεις και να ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία σε όλους τους τομείς της εταιρικής σχέσης ΕΕ-ΝΑΤΟ, ιδίως στο πλαίσιο του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και των πρωτοβουλιών της ΕΕ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.

Μετά τη δημοσίευση της Λευκής Βίβλου της ΕΕ για την ευρωπαϊκή άμυνα – Ετοιμότητα 2030 και το σχέδιο ReArm Europe, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ είχε ανταλλαγή απόψεων – για πρώτη φορά – με τους Υπουργούς Εξωτερικών του ΝΑΤΟ για την ευρωπαϊκή άμυνα. Από τον Δεκέμβριο του 2024, η Ύπατη Εκπρόσωπος Kaja Kallas συμμετείχε επίσης στις υπουργικές συνεδριάσεις του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ουκρανίας. Οι συνεδριάσεις της Επιτροπής Πολιτικής Ασφάλειας (ΕΠΑ)-Βορειοατλαντικού Συμβουλίου (ΒΑΣ) επαναλήφθηκαν, με μια πρώτη να επικεντρώνεται στην Ουκρανία.

Αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και άλλων κοινών προκλήσεων

Το προσωπικό της ΕΕ και του ΝΑΤΟ ενίσχυσε τη συνεργασία όσον αφορά την ανθεκτικότητα και την ετοιμότητα σε τομείς όπως η διαχείριση κρίσεων, η προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας, η ετοιμότητα στον τομέα της υγείας και οι σχετικές στρατηγικές επικοινωνίες. Η ΕΕ εκπροσωπήθηκε για πρώτη φορά στο ετήσιο συμπόσιο του ΝΑΤΟ για τα υβρίδια. Οι ανταλλαγές προσωπικού επέτρεψαν την ενσωμάτωση των διδαγμάτων που αντλήθηκαν από τις βασικές απαιτήσεις του ΝΑΤΟ στην ανάπτυξη της στρατηγικής της Ένωσης για την ετοιμότητα της ΕΕ.

Ασφάλεια και άμυνα στον κυβερνοχώρο

Οι κοινές εργασίες προωθήθηκαν με την πρώτη συνάντηση του διαρθρωμένου διαλόγου για τον κυβερνοχώρο, η οποία επικεντρώθηκε στη διασταυρούμενη συμμετοχή σε ασκήσεις και στη διασφάλιση της συνοχής μέσω της διερεύνησης περαιτέρω συνεργειών.Τα επιτελεία βρίσκονταν σε στενή επαφή κατά τη διάρκεια διπλωματικών απαντήσεων σε περιστατικά στον κυβερνοχώρο, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης της ΕΕ για τη διπλωματία στον κυβερνοχώρο, και συντόνισαν δηλώσεις καταδίκης κακόβουλων δραστηριοτήτων στον κυβερνοχώρο.Το ερωτηματολόγιο του ΝΑΤΟ για την υπόσχεση άμυνας στον κυβερνοχώρο δόθηκε στην ΕΥΕΔ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ το ερωτηματολόγιο της ΕΕ για την απογραφή του κυβερνοχώρου κοινοποιήθηκε στο προσωπικό του ΝΑΤΟ.

Αμυντικές ικανότητες

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ προσπάθησαν να εξασφαλίσουν ενισχυμένη συνοχή μεταξύ διαφόρων υφιστάμενων μέσων (π.χ. CDP, HLGP και CARD από την πλευρά της ΕΕ και NDPP και PARP από την πλευρά του ΝΑΤΟ). Καταγράφηκε επίσης πρόοδος στις πρωτοβουλίες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ για την αντιμετώπιση κρίσιμων ελλείψεων ικανοτήτων, την ενίσχυση των εθνικών αμυντικών ικανοτήτων και τη διασφάλιση της συνοχής μεταξύ της πολυεθνικής ανάπτυξης ικανοτήτων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ σε όλους τους τομείς.

Η τυποποίηση παρέμεινε βασικός τομέας συνεργασίας για τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας και της συμπληρωματικότητας των προσπαθειών, την αποφυγή περιττών επικαλύψεων και σε σχέση με τον ηγετικό ρόλο του ΝΑΤΟ στα στρατιωτικά πρότυπα μέσω των συμφωνιών τυποποίησης (STANAG). Για την υποστήριξη αυτής της προσπάθειας, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ έδωσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΥΕΔ ένα σύνολο μη διαβαθμισμένων STANAG του ΝΑΤΟ.

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ συνέχισαν τις ανταλλαγές για το διάστημα.

Όσον αφορά τη στρατιωτική κινητικότητα, ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας κατέδειξε τη σημασία της ταχείας και απρόσκοπτης μετακίνησης στρατιωτικών δυνάμεων, εξοπλισμού και προμηθειών. Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ ενέτειναν τις συζητήσεις σχετικά με τις κοινές προτεραιότητες και τους αντίστοιχους άξονες εργασίας, μεταξύ άλλων για τις στρατιωτικές απαιτήσεις, τις υποδομές μεταφορών, τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, την απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών και των αδειών διασυνοριακής μετακίνησης, τη συμμετοχή σε ασκήσεις και την υποστήριξη των κρατών υποδοχής.

Αμυντική βιομηχανία, καινοτομία και έρευνα

Ξεκίνησε ο πρώτος Διαρθρωμένος Διάλογος για την Αμυντική Βιομηχανία, με επίκεντρο τη Λευκή Βίβλο και το Σχέδιο ReArm Europe, τη Δέσμευση του ΝΑΤΟ για την επέκταση της βιομηχανικής ικανότητας και το επικαιροποιημένο Σχέδιο Δράσης για την Αμυντική Παραγωγή. Οι αναδυόμενες και ανατρεπτικές τεχνολογίες αποτέλεσαν επίσης αντικείμενο του διαρθρωμένου διαλόγου, με ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή διπλής χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής και της βιοτεχνολογίας.

Επιχειρησιακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της θαλάσσιας ασφάλειας

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ συνέχισαν το διάλογο μεταξύ των στρατιωτικών επιτελείων και πραγματοποίησαν τις ετήσιες συνομιλίες των επιτελείων ΕΕ-ΝΑΤΟ για τη θαλάσσια ασφάλεια, με επίκεντρο τις αντίστοιχες ναυτικές επιχειρήσεις και δραστηριότητες, καθώς και τη δυνητική συνεργασία μεταξύ του ΝΑΤΟ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA), την ασφάλεια των κρίσιμων θαλάσσιων/υποθαλάσσιων υποδομών. Άλλα παραδείγματα επιτυχημένης συνεργασίας καλύπτουν την επιχείρηση IRINI της EUNAVFOR MED και της MARCOM του ΝΑΤΟ, καθώς και τη δραστηριότητα του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο Πέλαγος, βοηθώντας την Ελλάδα και την Τουρκία, και τον FRONTEX για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.

Ασκήσεις

Η συνεργασία μεταξύ των επιτελείων του ΝΑΤΟ και της ΕΕ συνέβαλε στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τις προσπάθειες ανθεκτικότητας, ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων των δύο οργανισμών και των αντίστοιχων μελών τους, ιδίως μέσω της συνεχιζόμενης εφαρμογής της έννοιας των παράλληλων και συντονισμένων ασκήσεων (PACE) και της προετοιμασίας και διεξαγωγής της άσκησης EU Integrated Resolve Exercise 2024 (EU IR24) και της άσκησης διαχείρισης κρίσεων 2025 (CMX25) του ΝΑΤΟ.

Ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας

Συνεχίστηκαν οι τακτικές διαβουλεύσεις του προσωπικού και οι διασταυρούμενες ενημερώσεις τόσο στις Βρυξέλλες όσο και επί τόπου, οι οποίες αποτέλεσαν πολύτιμη πλατφόρμα για την ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών σχετικά με την πολιτική κατάσταση και την ασφάλεια και τα μέτρα βοήθειας σε οκτώ χώρες εταίρους – Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Γεωργία, Ιορδανία, Ιράκ, Μαυριτανία, Δημοκρατία της Μολδαβίας, Τυνησία και Ουκρανία.

Η ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τα αντίστοιχα μέλη τους συνέχισαν να παρέχουν ουσιαστική στήριξη στην Ουκρανία. Τα επιτελεία συνέχισαν τις τακτικές ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με την αντίστοιχη βοήθεια που παρέχεται στην Ουκρανία, μεταξύ άλλων από την πλευρά της ΕΕ μέσω της Ευρωπαϊκής Διευκόλυνσης Ειρήνης (EPF), της Αποστολής Στρατιωτικής Βοήθειας της ΕΕ (EUMAM) – του κύριου παρόχου εκπαίδευσης για τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις – και της Συμβουλευτικής Αποστολής της ΕΕ για τη μεταρρύθμιση του τομέα της πολιτικής ασφάλειας στην Ουκρανία (EUAM Ukraine).

Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ παραμένουν σταθερά προσηλωμένες στην περαιτέρω ενίσχυση, εμβάθυνση και επέκταση της αμοιβαία ενισχυτικής και επωφελούς συνεργασίας τους, διερευνώντας τρόπους για περαιτέρω συνεργασία σε όλους τους υφιστάμενους τομείς εργασίας.

Πηγή : www.consilium.europa.eu

Εικόνα : audiovisual.ec.europa.eu