ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ

Η γήρανση του πληθυσμού σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ ασκεί μεγάλη πίεση στα υφιστάμενα συνταξιοδοτικά συστήματα, πίεση που έχει επιτείνει η χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε πανευρωπαϊκή δημόσια διαβούλευση για το πώς θα διασφαλιστούν επαρκείς, βιώσιμες και ασφαλείς συντάξεις και για το πώς μπορεί η ΕΕ να υποστηρίξει τις προσπάθειες των κρατών μελών.

Το έγγραφο διαβούλευσης, κοινώς γνωστό και ως Πράσινη Βίβλος, θέτει  μια σειρά ερωτημάτων, προσκαλώντας όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να συμβάλουν με τις απόψεις, τις γνώμες και τις ιδέες τους στην αντιμετώπιση της πρόκλησης του συνταξιοδοτικού – μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που ορθώνονται σήμερα μπροστά στην Ευρώπη και στο μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου κόσμου – αλλά και στην εξεύρεση τρόπων με τους οποίους μπορεί η ΕΕ να συνεισφέρει στις πιθανές λύσεις.

Κατά την παρουσίαση του εγγράφου  και έχοντας την πλήρη υποστήριξη των Επιτρόπων Olli Rehn (οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις) και Michel Barnier (εσωτερική αγορά και υπηρεσίες), ο κος László Andor, Επίτροπος της ΕΕ για την απασχόληση, τις κοινωνικές υποθέσεις και την κοινωνική ένταξη, δήλωσε:

«Ο αριθμός των συνταξιούχων στην Ευρώπη σε σχέση με εκείνους που χρηματοδοτούν τις συντάξεις τους προβλέπεται να διπλασιαστεί μέχρι το 2060 – η σημερινή κατάσταση πολύ απλά δεν είναι βιώσιμη. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση, πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά η ισορροπία μεταξύ του χρόνου εργασιακού βίου και του χρόνου συνταξιοδοτούμενου βίου».

Ο κ. Andor πρόσθεσε: «Η επιλογή που έχουμε είναι φτωχότεροι συνταξιούχοι και μεγαλύτερες συνταξιοδοτικές εισφορές ή περισσότεροι άνθρωποι να εργάζονται περισσότερο και για μεγαλύτερο διάστημα. Ένα από τα μεγάλα επιτεύγματα του κοινωνικού μοντέλου της Ευρώπης θα είναι να διασφαλιστεί ότι τα γηρατειά δεν είναι συνώνυμο της φτώχειας. Πρόκειται για μια υπόσχεση που πρέπει να συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε. Ο διάλογος που ξεκινάμε σήμερα πρέπει να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να λάβουν τις σωστές αποφάσεις ώστε να διασφαλίσουν ότι τα συνταξιοδοτικά συστήματα είναι κατάλληλα για τον σκοπό αυτό».

Η Πράσινη Βίβλος επανεξετάζει το ευρωπαϊκό συνταξιοδοτικό πλαίσιο σφαιρικά και ενιαία, αξιοποιώντας τις συνεργίες μεταξύ της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής και της ρύθμισης της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο καλύπτονται τόσα πολλά και διαφορετικά θέματα όπως η παράταση του εργασιακού βίου, η εσωτερική αγορά για τις συντάξεις, η κινητικότητα των συντάξεων στην ΕΕ, τα κενά στο ενωσιακό ρυθμιστικό πλαίσιο, το μελλοντικό καθεστώς φερεγγυότητας των συνταξιοδοτικών ταμείων, ο κίνδυνος αφερεγγυότητας των εργοδοτών, η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και η διακυβέρνηση σε επίπεδο ΕΕ.

Ειδικότερα, η Πράσινη Βίβλος στοχεύει στην πραγμάτευση των ακόλουθων ζητημάτων:

– την εξασφάλιση επαρκών εισοδημάτων κατά τον συνταξιοδοτούμενο βίο και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των συνταξιοδοτικών συστημάτων,

– την επίτευξη σωστής χρονικής ισορροπίας μεταξύ της εργασίας και της σύνταξης και διευκόλυνση της παράτασης του εργασιακού βίου,

– την εξάλειψη των εμποδίων για τους ανθρώπους που εργάζονται σε διαφορετικές χώρες της ΕΕ και των εμποδίων της εσωτερικής αγοράς για τα συνταξιοδοτικά προϊόντα,

– ασφαλέστερες συντάξεις στον απόηχο της πρόσφατης οικονομικής κρίσης – και σήμερα αλλά και σε βάθος χρόνου,

– τη διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας για τις συντάξεις ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για το δικό τους εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.

Η διαβούλευση είναι κοινή πρωτοβουλία των Επιτρόπων Andor, Barnier (εσωτερική αγορά και υπηρεσίες) και Rehn (οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις) και καλύπτει τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές, αλλά και τη ρύθμιση της χρηματοπιστωτικής αγοράς. Δεν προβαίνει σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, αλλά επιδιώκει να συγκεντρώσει απόψεις σχετικά με πιθανές μελλοντικές ενέργειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η περίοδος της διαβούλευσης θα διαρκέσει τέσσερις μήνες (λήγει στις 15 Νοεμβρίου 2010). Μέχρι τότε κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει τις απόψεις του στον ειδικό δικτυακό τόπο: http://ec.europa.eu/yourvoice/ipm/forms/dispatch?form=pensions

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναλύσει στη συνέχεια όλες τις απαντήσεις και θα εξετάσει την καλύτερη μέθοδο αντιμετώπισης των ζητημάτων σε επίπεδο ΕΕ.

Γενικό πλαίσιο

Η διασφάλιση επαρκούς και βιώσιμου εισοδήματος από τη σύνταξη για τους πολίτες της ΕΕ τώρα και στο μέλλον είναι προτεραιότητα για την ΕΕ. Η επίτευξη αυτών των στόχων σε μια γηράσκουσα Ευρώπη είναι σημαντική πρόκληση. Οι περισσότερες χώρες στην ΕΕ έχουν προσπαθήσει να προετοιμαστούν για τον σκοπό αυτό με τη μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων τους.

Το 2008 υπήρχαν τέσσερις άνθρωποι σε ηλικία εργασίας (15-64 ετών) για κάθε πολίτη της ΕΕ ηλικίας 65 χρονών και άνω. Μέχρι το 2060, η αναλογία αυτή θα μειωθεί σε δύο προς έναν. Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση έχει επιδεινώσει και μεγεθύνει τον αντίκτυπο αυτών των δημογραφικών εξελίξεων. Η ύφεση στην οικονομική ανάπτυξη, στα δημόσια οικονομικά, στην οικονομική σταθερότητα και στην απασχόληση έχουν καταστήσει πιο επείγουσα την προσαρμογή των συνταξιοδοτικών πρακτικών και τον τρόπο θεμελίωσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων. Η κρίση έχει δείξει σαφώς ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της ασφάλειας των συνταξιοδοτικών συστημάτων.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρομέτρου, το 73% των πολιτών της ΕΕ είτε σαφώς περιμένουν χαμηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές είτε σκέφτονται ότι θα πρέπει να αναβάλουν τη συνταξιοδότησή τους ή να αποταμιεύσουν περισσότερα χρήματα για τα γηρατειά (βλ. IP/10/773). Στο μεταξύ, το 54% ανησυχούν ότι το εισόδημά τους στα γηρατειά θα είναι ανεπαρκές για να ζήσουν αξιοπρεπώς στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ, δηλ. σε 17 από τα 27 κράτη μέλη.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε επίσης:

Πράσινη βίβλος και έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής + Διαδικτυακή διαβούλευση : http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=839&furtherNews=yes

Η ΕΕ και οι συντάξεις : http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=752&langId=en