Οι μεταφορές το 2050

Στις 28 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε αναλυτική στρατηγική (‘‘Οι μεταφορές το 2050‘‘) για ένα ανταγωνιστικό σύστημα μεταφορών, με το οποίο θα αυξηθεί η κινητικότητα, θα αρθούν τα κύρια εμπόδια σε καίριες περιοχές και θα τροφοδοτηθεί η ανάπτυξη και η απασχόληση. Με τη στρατηγική αυτή αναμένεται να μειωθεί δραστικά η εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές πετρελαίου και να περικοπούν κατά 60%, έως το 2050, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τις μεταφορές.

Για να επιτευχθούν όσα προαναφέρθηκαν, θα απαιτηθεί αναμόρφωση του υπάρχοντος συστήματος μεταφορών στην Ευρώπη. Στους κύριους στόχους έως το 2050 περιλαμβάνονται:

– Απαγόρευση της κυκλοφορίας, στις πόλεις, των αυτοκινήτων που κινούνται με συμβατικά καύσιμα.

– Χρήση σε ποσοστό 40% βιώσιμων καυσίμων με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στις αερομεταφορές· περικοπές των εκπομπών στη ναυτιλία τουλάχιστον κατά 40%.

– Στροφή σε ποσοστό 50% των υπεραστικών επιβατικών και εμπορευματικών μετακινήσεων μεσαίων αποστάσεων από τις οδικές στις σιδηροδρομικές και τις πλωτές μεταφορές.

– Όλα αυτά τα μέτρα θα συμβάλουν σε περικοπή των εκπομπών από τις μεταφορές κατά 60% έως τα μέσα του αιώνα.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Siim Kallas, αρμόδιος για θέματα μεταφορών, δήλωσε: «Οι “μεταφορές το 2050′”είναι ο οδικός χάρτης για έναν ανταγωνιστικό τομέα μεταφορών, με τον οποίο θα αυξηθεί η κινητικότητα και θα περικοπούν οι εκπομπές. Μπορούμε και πρέπει να επιτύχουμε και τα δύο. Η ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι χρειάζεται να μειωθεί η κινητικότητα για να καταπολεμηθεί η κλιματική αλλαγή δεν αληθεύει καθόλου. Τα ανταγωνιστικά συστήματα μεταφορών είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστική ικανότητα της Ευρώπης στον κόσμο, την οικονομική ανάπτυξη, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την καθημερινή ποιότητα ζωής των πολιτών. Η μείωση της κινητικότητας δεν είναι επιλογή· ούτε η διαιώνιση της σημερινής κατάστασης. Μπορούμε να σταματήσουμε την εξάρτηση των μεταφορών μας από το πετρέλαιο χωρίς να θυσιάσουμε την αποτελεσματικότητά τους και να διακυβεύσουμε την κινητικότητα. Και τα δύο είναι εφικτά.»

Στον οδικό χάρτη «Οι μεταφορές το 2050» για τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών ορίζεται ότι πρέπει να αρθούν τα κύρια εμπόδια και σημεία συμφόρησης σε πολλές καίριες περιοχές στα πεδία των μεταφορικών υποδομών και των επενδύσεων, της καινοτομίας και της εσωτερικής αγοράς. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας Ενιαίος Ευρωπαϊκός Χώρος Μεταφορών με μεγαλύτερο ανταγωνισμό και ένα πλήρως ενοποιημένο δίκτυο μεταφορών, το οποίο θα συνδέει τους διαφόρους τρόπους μεταφοράς και θα επιτρέπει ριζική αλλαγή στα μοντέλα των επιβατικών και των εμπορευματικών μεταφορών. Προς το σκοπό αυτό, στον οδικό χάρτη προτείνονται 40 συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την επόμενη δεκαετία.

Στον οδικό χάρτη «Οι μεταφορές το 2050» καθορίζονται διάφοροι στόχοι ανάλογα με τον τύπο μετακίνησης – μέσα στις πόλεις, μεταξύ των πόλεων και για τις μεγάλες αποστάσεις.

1.Για τις υπεραστικές μετακινήσεις: στροφή του 50% όλων των υπεραστικών επιβατικών και εμπορευματικών μετακινήσεων μεσαίων αποστάσεων από τις οδικές στις σιδηροδρομικές και τις πλωτές μεταφορές.

-Έως το 2050, η πλειονότητα των επιβατικών μετακινήσεων μεσαίων αποστάσεων (300km και άνω) πρέπει να πραγματοποιείται σιδηροδρομικώς.

-Έως το 2030, το 30% των οδικών εμπορευματικών μεταφορών σε απόσταση άνω των 300 km πρέπει να πραγματοποιείται με άλλους τρόπους μεταφοράς, όπως σιδηροδρομικώς ή με πλωτά μέσα. Το ποσοστό αυτό πρέπει να ξεπεράσει το 50% έως το 2050.

– Εξασφάλιση σε όλη την ΕΕ ενός πλήρως λειτουργικού κεντρικού δικτύου διαδρόμων μεταφοράς, το οποίο θα προσφέρει διευκολύνσεις για την αποτελεσματική αλλαγή τρόπου μεταφοράς (κεντρικό δίκτυο ΔΕΔ-Μ) έως το 2030, με ένα δίκτυο υψηλής ποιότητας και μεταφορικής ικανότητας έως το 2050 και αντίστοιχη πρόβλεψη υπηρεσιών πληροφόρησης.

-Έως το 2050, σύνδεση όλων των αερολιμένων του κεντρικού δικτύου με το σιδηροδρομικό δίκτυο, κατά προτίμηση με το δίκτυο υψηλής ταχύτητας, επαρκής σύνδεση όλων των κύριων λιμένων με το σύστημα σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών και, όπου είναι δυνατόν, με το σύστημα εσωτερικής ναυσιπλοΐας.

– Έως το 2020, καθορισμός του πλαισίου για ένα ευρωπαϊκό σύστημα πληροφόρησης για τις πολυτροπικές μεταφορές, τη διαχείριση και την πληρωμή τελών, και για τις επιβατικές και για τις εμπορευματικές μεταφορές.

– Πλήρης εφαρμογή των αρχών «ο χρήστης πληρώνει» και «ο ρυπαίνων πληρώνει» και δέσμευση του ιδιωτικού τομέα για εξάλειψη των στρεβλώσεων, δημιουργία εσόδων και εξασφάλιση χρηματοδότησης των μελλοντικών επενδύσεων στις μεταφορές.

2.Στις μετακινήσεις μεσαίων αποστάσεων και τις διηπειρωτικές εμπορευματικές μεταφορές, θα εξακολουθήσουν να κυριαρχούν οι αεροπορικές και οι θαλάσσιες μεταφορές. Οι νέοι κινητήρες και καύσιμα και τα νέα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας θα αυξήσουν την απόδοση και θα μειώσουν τις εκπομπές.

– Χρήση 40% καυσίμων με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στις αερομεταφορές έως το 2050. Επιπλέον, μείωση κατά 40%, έως το 2050, των εκπομπών CO₂ στην ΕΕ από τα καύσιμα δεξαμενοπλοίων.

– Πλήρης εκσυγχρονισμός του ευρωπαϊκού συστήματος ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας έως το 2020 που θα οδηγήσει στον ενιαίο ευρωπαϊκό ουρανό: συντομότερες και ασφαλέστερες αεροπορικές μετακινήσεις μεγαλύτερης χωρητικότητας. Ολοκλήρωση του Κοινού Ευρωπαϊκού Αεροπορικού Χώρου που θα περιλαμβάνει 58 χώρες και 1 δισεκατομμύριο κατοίκους έως το 2020.

– Εγκατάσταση ευφυών συστημάτων διαχείρισης των χερσαίων και πλωτών μεταφορών (όπως τα ERTMS, ITS, RIS, SafeSeaNet και LRIT[1]).

-Συνεργασία με διεθνείς εταίρους και σε διεθνείς οργανισμούς, όπως η ΔΟΠΑ και ο ΔΝΤ, για την προώθηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και των στόχων για το κλίμα, σε παγκόσμιο επίπεδο.

3.Για τις αστικές μεταφορές, μεγάλη στροφή προς καθαρότερα αυτοκίνητα και καθαρότερα καύσιμα. Στροφή 50% από τα αυτοκίνητα που κινούνται με συμβατικά καύσιμα έως το 2030, με σταδιακή απαγόρευσή τους στις πόλεις έως το 2050.

– Μείωση της χρήσης των αυτοκινήτων στις αστικές μεταφορές που κινούνται με «συμβατικά καύσιμα» κατά το ήμισυ έως το 2030, σταδιακή απαγόρευσή τους στις πόλεις έως το 2050 και επίτευξη διακίνησης των εμπορευμάτων ουσιαστικά χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στις μεγάλες αστικές περιοχές έως το 2030.

– Έως το 2050, επίτευξη σχεδόν μηδενικών θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων. Με βάση τον στόχο αυτό, η ΕΕ επιδιώκει να μειωθούν κατά το ήμισυ τα οδικά δυστυχήματα έως το 2020. Εξασφάλιση ότι η ΕΕ θα καταστεί πρωτοπόρα παγκοσμίως στην ασφάλεια και την προστασία των αεροπορικών, σιδηροδρομικών και θαλάσσιων μεταφορών.