Εκδόσεις

Πολιτική καταναλωτών: αρχές και μέσα

Η αποτελεσματική πολιτική προστασίας των καταναλωτών διασφαλίζει την αποδοτική και εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Επιδιώκει τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των καταναλωτών έναντι των εμπόρων και την παροχή μεγαλύτερης προστασίας στους ευάλωτους καταναλωτές. Η οικονομική κρίση έδειξε ότι οι κανόνες για την προστασία των καταναλωτών έχουν τη δυνατότητα να καθιστούν δικαιότερες τις αγορές και να βελτιώνουν την ποιότητα του ανταγωνισμού. Η ενδυνάμωση των καταναλωτών και η αποτελεσματική προστασία της ασφάλειας και των οικονομικών συμφερόντων τους αποτελούν πλέον ουσιαστικούς στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Πλαστικά μιας χρήσεως και αλιευτικός εξοπλισμός : Μειώνοντας τα θαλάσσια απορρίμματα

Η πλειοψηφία του πλαστικού στου ωκεανούς μας προέρχεται από χερσαίες πηγές. Στις Ευρωπαϊκές παραλίες, το πλαστικό αποτελεί 80-85% των θαλάσσιων απορριμμάτων και θεωρείται μείζων απειλή για την θαλάσσια και παράκτια βιοποικιλότητα. Τα θαλάσσια απορρίμματα επιβαρύνουν την οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ποσό που εκτιμάται από τα €259 εκατομμύρια στα €695 εκατομμύρια τον χρόνο.  Τον Μάιο του 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε νομοθεσία με σκοπό την προσπάθεια αντιμετώπισης των θαλάσσιων απορριμμάτων που προκαλούνται από την χρήση του πλαστικού. Η πρόταση θα εισήγαγε μια σειρά μέτρων που αφορά τα 10 συνηθέστερα πλαστικά μιας χρήσης που βρίσκονται στις Ευρωπαϊκές παραλίες, όπως και τον αλιευτικό εξοπλισμό , με σκοπό την μείωση του αποτυπώματος τους στο περιβάλλον, ενισχύοντας παράλληλα μία λειτουργική εσωτερική αγορά. Μετά την πραγματοποίηση αυτής της νομοθετικής διαδικασίας , η τελική πράξη υπογράφτηκε από τους προέδρους και συν-νομοθέτες  (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης) στις 5 Ιουνίου 2019 και εκδόθηκε στο Περιοδικό της Ευρωπαϊκή Ένωσης (Journal of the European Union) στις 12 Ιουνίου 2019. Τα κράτη μέλη έχουν δύο χρόνια (π.χ. μέχρι τις 3 Ιουλίου 2021) για να μεταφέρουν την νέα οδηγία στο εθνικό δίκαιο.

Οι αρμοδιότητες του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Το παρόν δελτίο έχει ως αντικείμενο τις αρμοδιότητες του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), το οποίο απαρτίζεται από δύο δικαιοδοτικά σώματα, το Δικαστήριο καθεαυτό και το Γενικό Δικαστήριο, και το οποίο παρέχει τη δυνατότητα άσκησης διαφόρων προσφυγών, όπως ορίζονται στο άρθρο 19 της ΣΕΕ, στα άρθρα 251-281 της ΣΛΕΕ, στο άρθρο 136 της Συνθήκης Ευρατόμ και στο Πρωτόκολλο αριθ. 3 περί του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο προσαρτάται στις Συνθήκες.

Η εσωτερική αγορά: γενικές αρχές

Η εσωτερική αγορά είναι ένας χώρος ευημερίας και ελευθερίας, που παρέχει πρόσβαση σε αγαθά, υπηρεσίες, θέσεις εργασίας, επιχειρηματικές ευκαιρίες και στον πολιτιστικό πλούτο. Απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η περαιτέρω εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, η οποία θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις στην ΕΕ. Ειδικότερα, η ψηφιακή ενιαία αγορά δημιουργεί νέες δυνατότητες για την τόνωση της οικονομίας (μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου) με παράλληλο περιορισμό της γραφειοκρατίας (μέσω της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και της ψηφιοποίησης των δημόσιων υπηρεσιών). Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι οι αρχές της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών και υπηρεσιών και η νομοθεσία στον τομέα αυτό αποφέρουν οφέλη που εκτιμώνται σε 985 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Μέτρα προστασίας των καταναλωτών

Τα ευρωπαϊκά μέτρα προστασίας των καταναλωτών αποσκοπούν στην προστασία της υγείας, της ασφάλειας και των οικονομικών και νομικών συμφερόντων των Ευρωπαίων καταναλωτών, οπουδήποτε κατοικούν, ταξιδεύουν ή αγοράζουν προϊόντα εντός της ΕΕ. Οι διατάξεις της ΕΕ ρυθμίζουν τόσο τις συμβατικές συναλλαγές όσο και το ηλεκτρονικό εμπόριο, και περιλαμβάνουν κανόνες γενικής εφαρμογής σε συνδυασμό με διατάξεις για συγκεκριμένα προϊόντα, όπως είναι τα φάρμακα, οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί, τα προϊόντα καπνού, τα καλλυντικά, τα παιχνίδια και οι εκρηκτικές ύλες.

Η Συνθήκη της Νίκαιας και η Συνέλευση για το Μέλλον της Ευρώπης

Η Συνθήκη της Νίκαιας προετοίμασε μόνο εν μέρει την Ευρωπαϊκή Ένωση για τις σημαντικές διευρύνσεις προς την Ανατολή και τον Νότο το 2004 και το 2007. Συνεπώς, εν συνεχεία των ζητημάτων που θέτει η δήλωση του Λάκεν, η Ευρωπαϊκή Συνέλευση επιχείρησε να δημιουργήσει μια νέα νομική βάση για την Ένωση με τη μορφή της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος για την Ευρώπη. Λόγω των αρνητικών δημοψηφισμάτων σε δύο κράτη μέλη, η Συνθήκη αυτή δεν κυρώθηκε.

Οι εξελίξεις μέχρι την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη

Οι κύριες εξελίξεις των αρχικών συνθηκών αφορούν τη δημιουργία των ιδίων πόρων της Κοινότητας, την ενίσχυση των εξουσιών του Κοινοβουλίου επί του προϋπολογισμού, τις εκλογές των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μέσω άμεσης και καθολικής ψηφοφορίας και τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος. Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη, που άρχισε να ισχύει από το 1986, επέφερε ουσιαστικές αλλαγές στη Συνθήκη της Ρώμης και ενίσχυσε την ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης μέσω της δημιουργίας μιας μεγάλης εσωτερικής αγοράς.

Πηγές και πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει νομική προσωπικότητα και, κατά συνέπεια, τη δική της έννομη τάξη η οποία διαφέρει από τη διεθνή. Επιπλέον, το δίκαιο της ΕΕ επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα τη νομοθεσία των κρατών μελών της και γίνεται μέρος της έννομης τάξης κάθε κράτους μέλους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί αυτή αυτόνομη πηγή δικαίου. Η έννομη τάξη αποτελείται συνήθως από το πρωτογενές δίκαιο (τις Συνθήκες και τις γενικές αρχές του δικαίου), το παράγωγο δίκαιο (με βάση τις Συνθήκες) και το συμπληρωματικό δίκαιο.

Το έργο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεχίζεται

Με την πραγματοποίηση των Ευρωπαϊκών εκλογών στις 23-26 Μαΐου 2019, η όγδοη κοινοβουλευτική περίοδος τελειώνει επίσημα την 1η Ιουλίου  2019, μία μέρα πριν την σύνοδο ολομέλειας του νεοεκλεγέντος Κοινοβουλίου. Παρά τις προσπάθειες των συν-νομοθετών, πριν από το τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου δεν ήταν δυνατόν να βρεθεί συμφωνία για ορισμένες νομοθετικές προτάσεις οι οποίες αποτελούν ένα σημαντικό μέρος των εργασιών που πρέπει να επαναληφθούν στη νέα θητεία. Με το σκοπό να εξασφαλίσει την συνέχεια των εργασιών του, το Κοινοβούλιο έχει υιοθετήσει κανόνες που αφορούν την αντιμετώπιση των ημιτελών υποθέσεων.

Έκθεση της Επιτροπής δείχνει ότι οι στοχευμένες επενδύσεις και οι δυναμικές ψηφιακές πολιτικές ενισχύουν τις επιδόσεις των κρατών μελών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει τα αποτελέσματα του Δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας 2019 (DESI) ο οποίος παρακολουθεί τις συνολικές ψηφιακές επιδόσεις της Ευρώπης και καταγράφει την πρόοδο των χωρών της ΕΕ όσον αφορά την ψηφιακή τους ανταγωνιστικότητα.