Τα τελευταία 10 χρόνια, η ανάπτυξη των λεγόμενων «ψηφιακών μέσων» υπήρξε ραγδαία. Τώρα πλημμυριζόμαστε από πληροφορίες που προέρχονται από χιλιάδες διαφορετικά κανάλια επικοινωνίας: mainstream media, ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις, ιστοσελίδες, blogs και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ως αποτέλεσμα, είμαστε ελεύθεροι να επιλέξουμε την πηγή που αντικατοπτρίζει καλύτερα τα ενδιαφέροντα και τις απόψεις μας.
Αυτό το κείμενο πολιτικής που υπογράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Μιχαλόπουλος, Ειδικός Σύμβουλος, τ. Ανώτερο στέλεχος της Παγκόσμιας Τράπεζας και της USAID αναλύει τις μελλοντικές πολιτικές εμπορίου της ΕΕ μετά το τέλος της πανδημίας.
Στο ενημερωτικό αυτό σημείωμα ο Παύλος Ελευθεριάδης, Καθηγητής δημοσίου δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, παρουσιάζει μια πρώτη ανάλυση της απόφασης του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου στην υπόθεση Weiss της 5ης Μαΐου 2020 σχετικά με το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Υποστηρίζει ότι συγκεκριμένη απόφαση είναι μια χωρίς προηγούμενο εκδήλωση απόρριψης του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο κείμενο, που υπογράφει ο Νίκος Κουτσιαράς, Κύριος Ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ, συζητούνται βασικές (επιστημολογικές και) μεθοδολογικές συνιστώσες των οικονομικών της πανδημίας του κορωνοϊού. Η συζήτηση οργανώνεται σε τέσσερις ενότητες: η αντίδραση των ακαδημαϊκών οικονομολόγων, η οικονομική ως ηθική επιστήμη, οικονομική επιδημιολογία, και οικονομικές διαταράξεις και μακροοικονομική πολιτική.
Η πρόσφατη κρίση στον Έβρο επανέφερε στο προσκήνιο το μεταναστευτικό ζήτημα αλλά και τον ρόλο της Τουρκίας στην εργαλειοποίηση του. Η Κοινή Δήλωση Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, η οποία δεν λειτούργησε ποτέ επαρκώς, απέδειξε ότι οι πολιτικές αποτροπής και η ανάθεση της διαχείρισης του μεταναστευτικού σε τρίτες χώρες ενδυναμώνουν τις χώρες διέλευσης, όπως η Τουρκία, χωρίς να αποφέρουν σταθερή μείωση των ροών. Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα που επιφορτίζεται δυσανάλογο βάρος ευθυνών λόγω γεωγραφικής θέσης. Ταυτόχρονα έχει επιδείξει έως τώρα καθυστέρηση στον σχεδιασμό μιας ολιστικής μεταναστευτικής πολιτικής, που να στοχεύει μεταξύ άλλων στην εξασφάλιση ανθρώπινων συνθηκών διαβίωσης, ουσιαστικής πρόσβασης στο άσυλο και στην ένταξη, όσων θα παραμείνουν στη χώρα. Η πανδημία του COVID-19 επέφερε και θα συνεχίσει να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στον πλανήτη, με επιπτώσεις κοινωνικοοικονομικές, αλλά και στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα κράτη μέλη της ΕΕ άργησαν μερικές εβδομάδες να συντονιστούν για τη διαχείριση της κρίσης του Covid-19. Η αρχική απάντηση ήταν βραδεία, κατά καιρούς αντιφατική, συχνά εθνοκεντρικά μονομερής και εμφανώς διαιρετική. Μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική και χρηματοοικονομική συνεργασία οικοδομείται στην Ευρώπη. Η ΕΚΤ πρωτοστατεί σε αυτή τη διαδικασία, οι εθνικές κυβερνήσεις επιβεβαιώνουν τα πολιτικά τους προνόμια ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσέχει να μην θίξει την εθνική κυριαρχία των κρατών-μελών. Η απάντηση στην κρίση του Covid-19 ανέδειξε σαφείς διαιρετικές τομές μεταξύ των μελών της ΕΕ. Αυτές οι διαιρέσεις μπορεί να εξελιχθούν σε μεγαλύτερες αντιπαραθέσεις αν οι στρατηγικές εξόδου από την κρίση δεν υπαχθούν σε συντονισμό. Όταν αρχίσει να ξεπαγώνει η οικονομική δραστηριότητα, θα επανέλθει η συζήτηση στην Ευρώπη σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες, πρόσθετα προγράμματα ανακούφισης και αιτήματα για ευέλικτη αντιμετώπιση του χρέους.
Η διεθνής αντίδραση στην πανδημία του κορονοϊού έως τώρα διαφοροποιείται σε σχέση με την εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων, γράφει ο Δημήτρης Κατσίκας σε άρθρο στο Capital.gr. O επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Ελληνικής & Ευρωπαϊκής Οικονομίας εκφράζει τη βαθιά ανησυχία του για τον κίνδυνο αποδυνάμωσης των θεσμών της παγκόσμιας διακυβέρνησης που μπορεί να έχει ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για την αντιμετώπιση της πανδημίας διεθνώς, και ιδιαίτερα για φτωχές χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου.
Ο Λουκάς Τσούκαλης, σε άρθρο του στην Καθημερινή, αναλύει τις αποφάσεις που έχει πάρει μέχρι σήμερα η Ευρώπη για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας και επισημαίνει πως η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά περιορισμένη, αν και όπως λέει “θα ήταν βεβαίως πολύ χειρότερα αν δεν υπήρχε έστω και αυτή”. Ο πρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ εκτιμά πως ο κίνδυνος ενός επικείμενου πολιτικού σεισμού σε μια μεγάλη χώρα της Ευρωζώνης ίσως αποδειχθεί το καταλυτικό επιχείρημα για να προχωρήσει η Ευρώπη παραπέρα γιατί καμιά φορά, ο τρελός του χωριού γίνεται πιο πειστικός από τους λογικούς, φτάνει να μπορεί να προκαλέσει αρκετή φασαρία.
Η διάδοση ψευδών ειδήσεων στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, με πολλές συνέπειες σε διάφορους τομείς πολιτικής – από τις εκλογές στη γεωπολιτική έως την υγειονομική περίθαλψη. Ο πολλαπλασιασμός των ψευδών ειδήσεων σχετικά με θέματα υγείας απειλεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στις επίσημες συμβουλές για την υγεία και στους οργανισμούς που είναι υπεύθυνοι για την αντιμετώπιση των απειλών κατά της δημόσιας υγείας και ενδέχεται να θέσουν σοβαρά σε κίνδυνο την υγεία και την ευημερία των πολιτών, μια απειλή που επιδεινώθηκε στην τρέχουσα πανδημία του COVID-19.
Οι προβλέψεις για την εξέλιξη της πανδημίας και τις (υφεσιακές) συνέπειες των μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας είναι, εκ των πραγμάτων, αναξιόπιστες. Οι κεντρικές τράπεζες και οι εθνικές κυβερνήσεις, ωστόσο, έθεσαν ταχέως σε εφαρμογή ογκώδη προγράμματα νομισματικής διευκόλυνσης και δημοσιονομικής επέκτασης. Στην Ευρωζώνη, ειδικότερα, η ΕΚΤ αναλαμβάνει ρόλο που, κατά μία έννοια, τείνει στα όρια της νομισματικής χρηματοδότησης των δημοσίων ελλειμμάτων, ενώ ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας -που όμως δεν υποκαθιστά κάποιο εργαλείο αμοιβαιοποίησης χρεών- πρόκειται, πιθανότατα, να συνεισφέρει χρηματοδοτικώς στις δημόσιες δαπάνες των εθνικών κυβερνήσεων, ιδίως για την ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας.